Tου Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
Τα τουρκικά πλοία Πίρι Ρέις και Τσεσμέ, αφού ολοκλήρωσαν έναν γύρο ερευνών στην Ανατολική Μεσόγειο και το Θρακικό Πέλαγος αντίστοιχα, επέστρεψαν στα λιμάνια τους, χωρίς να αποκλείεται όμως η επανεμφάνισή τους σύντομα, αφού η Τουρκία έχει εκδώσει νόταμ για έρευνες του Πίρι Ρέις μέχρι τις 20 Αυγούστου. Με τις έρευνες ιδίως του Πίρι Ρέις, η Τουρκία έκανε ένα βήμα προς την εγγραφή δικαιωμάτων σε μια περιοχή της Μεσογείου τα οικονομικά δικαιώματα επί της οποίας ανήκουν με σαφήνεια στην Ελλάδα και την Κύπρο και η οποία, υποστηρίζουν καλά πληροφορημένες πηγές, διαθέτει πιθανώς πολύ μεγάλα αποθέματα υδρογονανθράκων.
Ταυτόχρονα η Τουρκία έκανε και μια προβολή ισχύος στον θαλάσσιο χώρο του Καστελλόριζου, κρίσιμο συνδετικό κρίκο μεταξύ του ελλαδικού και κυπριακού χώρου, διαλέγοντας μάλιστα την επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Tην πολύ κρίσιμη στρατηγική αξία και σημασία του Καστελόριζου έχουν αναγνωρίσει εδώ και πολλές δεκαετίες οι ΗΠΑ, γι¨αυτό και πρότειναν με το σχέδιο ¨Ατσεσον την αποδοσή του στην Τουρκία. ¨Όταν ο Γεώργιος Παπανδρέου εξήγησε to 1964 στον Πρόεδρο Τζόνσον ότι το ελληνικό σύνταγμα απαγορεύει και η ελληνική βουλή δεν μπορεί να συγκατατεθεί σε κάτι τέτοιο, ο αμερικανός Πρόεδρος του απήντησε με το περίφημο “γαμ… το σύνταγμα και τη βουλή σου”, όπερ και … έπραξε τρία χρόνια αργότερα!
Οι έρευνες προκάλεσαν έντονο εκνευρισμό στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών που κατηγόρησε την ¨Αγκυρα ότι προβαίνει σε γύρο προκλήσεων που δεν συνάδει με τις προθέσεις που εκδηλώνονται στις διμερείς επαφές. Απέφυγε όμως να αντιδράσει εντονότερα, εκτιμώντας, κατά την έκφραση ανώτερου αξιωματούχου, ότι “δεν θέλει να παίξει στον ρυθμό που επιβάλλει η ¨Αγκυρα”. Σκάφος του Λιμενικού απεστάλη στην περιοχή και ζήτησε από το τουρκικό πλοίο να αποχωρήσει, κάτι που αυτό δεν έπραξε παρά μόνο αρκετές μέρες μετά. Αξιωματούχοι του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών θεωρούν ότι το σκάφος του Λιμενικού πραγματοποίησε άσκηση κυριαρχίας, μια άποψη που αμφισβητούν άλλοι διπλωμάτες, που υποστηρίζουν ότι ντε φάκτο κυριαρχία άσκησε το Πίρι Ρέις.
Από την πλευρά του, ο ANYΠΕΞ κ. Δρούτσας έθεσε το ζήτημα στις συναντήσεις που είχε στο Καζαχστάν με τον κ. Νταβούτογλου και μίλησε για “ειρηνική επιθετική στρατηγική”. Οι δηλώσεις του κ. Δρούτσα δεν έπεισαν πάντως την αντιπολίτευση που επέκρινε στο σύνολό της την κυβέρνηση για υποτονική αντίδραση. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η στρατιωτική ηγεσία της χώρας παρουσίασε, στη διάρκεια ατύπου Συμβουλίου ¨Αμυνας στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, σειρά εναλλακτικών τρόπων αντιμετώπισης των τουρκικών προκλήσεων. Η ηγεσία του Υπουργείου ¨Αμυνας τους άκουσε προσεκτικά, τους εξήγησε όμως ότι είναι απόφαση της κυβέρνησης να μην αναμειχθούν οι ένοπλες δυνάμεις στην διαχείριση της κρίσης, γι¨ αυτό και ανετέθη στο Λιμενικό η παρακολούθηση των πλοίων. Σε προηγούμενη περίπτωση, πριν από ενάμισυ χρόνο, στάλθηκε κανονιοφόρος του Ναυτικού για να αναγκάσει νορβηγικό πλοίο να αποχωρήσει από ελληνική υφαλοκρηπίδα, πάλι στην περιοχή του Καστελόριζου, ενώ φρεγάτα έστειλε η Τουρκία εναντίον νορβηγικού πλοίου που έκανε έρευνες για λογαριασμό της Κύπρου.
Πάντως, το Υπουργείο Εξωτερικών επιμένει στην προ δεκαπενθημέρου δήλωση του εκπροσώπου του, σύμφωνα με την οποία είναι στις προθέσεις της ελληνικής διπλωματίας να θέσει το ζήτημα της χάραξης ελληνικής ΑΟΖ. Ως γνωστόν, η έννοια της Οικονομικής Ζώνης συμπαρασύρει την έννοια της υφαλοκρηπίδας και, σε αυτό το πεδίο, η ελληνική θέση για τα δικαιώματα νησιών θεωρείται ακόμα πιο ισχυρή.
¨Όπως σημειώνει κυβερνητικός παράγων “ήταν λάθος μας ότι αργήσαμε να προσδιορίσουμε ΑΟΖ“. Ο ίδιος προσέθετε ότι είναι πολύ πιο εύκολο να υπερασπίσεις κάτι που ήδη κατέχεις, από το να διαμαρτύρεσαι γιατί το πήρε κάποιος άλλος. Εδώ και αρκετά χρόνια η Κύπρος πρότεινε στην ελληνική κυβέρνηση την χάραξη των ορίων της ελληνικής και κυπριακής ΑΟΖ, η Αθήνα όμως το απέφυγε για να μην ”προκαλέσει εντάσεις” με την ¨Αγκυρα. Το αποτέλεσμα ήταν να προωθήσει η Τουρκία τις θέσεις της, εκτιμώντας ότι δεν κινδυνεύει να “προκαλέσει εντάσεις”.
¨Όπως άλλωστε απέδειξε η συμφωνία Κύπρου και Αιγύπτου, ήταν δυνατή και η οριοθέτηση με την Αίγυπτο της ΑΟΖ. Το θέμα όμως ετέθη καθυστερημένα από την Αθήνα και χωρίς την κινητοποίηση της απαραίτητης πολιτικής βούλησης. Δόθηκε έτσι χρόνος και δυνατότητα στην Τουρκία να ζητήσει και αυτή οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Αίγυπτο, κάτι για το οποίο το Κάιρο άρχισε συνομιλίες. Αν όμως το Καστελλόριζο θεμελιώνει δικαίωμα ΑΟΖ, όπως δικαίως, υποστηρίζει η Ελλάδα, τότε δεν εφάπτονται η τουρκική και η αιγυπτιακή ΑΟΖ.
Αίσθηση προκάλεσε στο μεταξύ δήλωση του αντιπροέδρου Θεόδωρου Πάγκαλου, ο οποίος, σε μια εμφανή προσπάθεια να υποβαθμίσει την τουρκική δραστηριότητα, τόνισε ότι αυτή γίνεται σε διεθνή ύδατα και ότι θα δημιουργούσε πρόβλημα μόνο αν αφορούσε “αμφισβητούμενη υφαλοκρηπίδα”. Στην πραγματικότητα αυτό ακριβώς συνέβη ήδη και γι¨αυτό διαμαρτύρεται το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Επιπλέον, ίσως εκ παραδρομής, χρησιμοποίησε λάθος ορισμό της υφαλοκρηπίδας, λέγοντας ότι αφορά μόνο βάθη μικρότερα από 200 μέτρα, κριτήριο που υπήρχε στη σύμβαση του 1958, τροποποιήθηκε όμως με τη Σύμβαση του 1982, που αναγνωρίζει υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ έως τα 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές, σε ορισμένες περιπτώσεις και πιο πέρα.
Κόσμος του Επενδυτή, 24.7.2010
Konstantakopoulos.blogspot.com
Κυριακή 1 Αυγούστου 2010
Παρασκευή 30 Ιουλίου 2010
ΜΕΓΑΛΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ
ΣΕ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΤΟ ΑΚΕΛ
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
konstantakopoulos.blogspot.com
Σε ιστορικό αδιέξοδο και πρωτοφανή στην ιστορία του, εκτός ίσως της περιόδου 1955-56, πολιτική απομόνωση έχει οδηγηθεί το ΑΚΕΛ, μεγαλύτερο κόμμα της κυπριακής αριστεράς. Ταυτόχρονα, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ήταν ποτέ τόσο απομονωμένη, χωρίς ουσιαστικούς συμμάχους και με ελάχιστα ερείσματα στην παγκόσμια κοινή γνώμη, όσο σήμερα.
Η κατάσταση που διαμορφώνεται σταδιακά στο κυπριακό εγκυμονεί σοβαρότατους κινδύνους για την υπόσταση του κυπριακού κράτους, το μέλλον των Ελληνοκυπρίων, αλλά και τις τύχες της κυπριακής και ελληνικής αριστεράς, αν τυχόν επωμισθούν ή στηρίξουν την ευθύνη καταστροφικών εθνικών ρυθμίσεων στο κυπριακό, όπως και τα ελληνοτουρκικά. Ο κίνδυνος αυτός είναι μεγαλύτερος στο μέτρο που σημαντικοί τομείς της αριστεράς βλέπουν το κυπριακό ως κυρίως πρόβλημα εθνοτικών σχέσεων και λιγότερο ως ένα μετασχηματισμένο αποικαικό πρόβλημα. ¨Η συγχέουν κατά τρόπο απαράδεκτο και ανιστόρητο τον εθνισμό (ενός μάλιστα απειλούμενου και αμυνόμενου βασικά έθνους) και τον εθνικισμό, καταλήγοντας ενίοτε στην υιοθέτηση αντιδραστικών θέσεων στην εξωτερική πολιτική, που επιτρέπουν στις πιο οπισθοδρομικές δυνάμεις να εκμεταλλεύονται το κενό προσπαθώντας να εμφανισθούν συνεπέστερες στη υπεράσπιση των διεθνών συμφερόντων του ελληνικού λαού.
Στην πιο ακραία και απευκταία περίπτωση, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συμβάλει σε ένα “1974 από την ανάποδη”. ¨Ενας βασικός λόγος που οι ιδέες της αριστεράς-κεντροαριστεράς ηγεμόνευσαν στην Ελλάδα μετά την πτώση της χούντας, είναι γιατί ολόκληρο το μεταπολεμικό σύστημα εξουσίας κατέρρευσε, όταν η υποτέλειά του στις ΗΠΑ οδήγησε στην κυπριακή τραγωδία. Αν η κεντροαριστερά και αριστερά στην Ελλάδα και στην Κύπρο, προσφέρει ιδεολογικό άλλοθι ή πρωταγωνιστήσει σε εθνικά επαχθείς ρυθμίσεις, που θα αποδειχθούν μη ρεαλιστικές, μπορεί να συμβάλει στην παραγωγή ενός νεοεθνικιστικού ιδεολογικού “τσιμέντου”. Που χρειάζεται απελπιστικά για δικούς της σκοπούς μια στερούμενη σήμερα σοβαρότητας και κύρους ελληνική ακροδεξιά και οι παντοειδείς οπαδοί ενός νέου αυταρχισμού, ενδεχομένως αναγκαίου για τη μαζική καταστροφή των κοινωνικών όρων ύπαρξης του ελληνικού λαού.
Από τους τρεις συμμάχους, χάρη στην ψήφο των οποίων εξελέγη ο κ. Χριστόφιας το 2008, μόνο το ΔΗΚΟ παραμένει στην κυβέρνηση αλλά σε κατάσταση διαρκούς αντιπαλότητας προς το ΑΚΕΛ. Το άλλο κόμμα της κυπριακής αριστεράς, η σοσιαλιστική ΕΔΕΚ αποχώρησε, παρά τις ανοίκειες, ιταμές επεμβάσεις των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών για να παραμείνει. Προφανώς οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές δεν ενήργησαν χωρίς τη συγκατάθεση, αν όχι παρότρυνση του ΠΑΣΟΚ.
Οι Σοσιαλιστές και το ΔΗΚΟ, παρά την παραμονή του στην κυβέρνηση, διαφωνούν με την κεντρική φιλοσοφία των προτάσεων Χριστόφια στο κυπριακό, ιδιαίτερα την εκ περιτροπής προεδρία. Το χειρότερο για το ΑΚΕΛ δεν είναι η διαφωνία των συμμάχων του, αλλά η επανειλημμένως διαπιστωμένη σε όλες τις δημοσκοπήσεις κατηγορηματική διαφωνία του κυπριακού λαού, σε ποσοστό τουλάχιστον 70%, με τις προτάσεις αυτές. Είναι άλλωστε η σκληρή λαϊκή αντίδραση που ανάγκασε ΕΔΕΚ και ΔΗΚΟ να πάρουν αρνητική θέση, όχι το αντίθετο.
Η πρόταση Χριστόφια προβλέπει ότι κατά καιρούς το κυπριακό κράτος, το 82% του πληθυσμού του οποίου είναι ελληνικής εθνότητας, θα έχει Τούρκο Πρόεδρο, ενώ η ψήφος των πολιτών θα σταθμίζεται ανάλογα με την εθνότητά τους, για να μην αισθάνεται μειονότητα η μειονότητα. Αυτή είναι μία εξωφρενική, άδικη και εξωπραγματική συνταγματική ρύθμιση, που δεν απαντάται σε κανένα φυσιολογικό κράτος του κόσμου, όπου δεν είναι δυνατόν η μειονότητα να αποκτά υποχρεωτικώς εκ περιτροπής την εξουσία επί του συνόλου του κράτους και του λαού. Θα προϋπέθετε, αν μη τι άλλο, ένα επίπεδο εμπιστοσύνης που δεν υπάρχει και αν υπήρχε θα την καθιστούσε περιττή. Οι προτάσεις Χριστόφια προβλέπουν επίσης μηχανισμό επίλυσης των διαφορών των δύο κοινοτήτων, στον οποίο θα έχουν εκ περιτροπής πλειοψηφία ¨Ελληνες και Τούρκοι και ξένο δικαστή με βαρύνουσα ψήφο στη δικαστική εξουσία.
Φυσικά, ένα κράτος πρέπει να έχει μηχανισμούς προστασίας της μειονότητας, από αυτό όμως το σημείο έως την πλήρη κατάργηση της αρχής της πλειοψηφίας, της δημοκρατίας δηλαδή, η διαφορά είναι όση και μεταξύ ενός κράτους και ενός ζουρλομανδύα, προορισμένου να καταρρεύσει στην πρώτη δυσκολία ή υπονόμευση, όπως συνέβη στο παρελθόν. Στο κυπριακό έχουμε μια τυπική εκδήλωση της παγκόσμιας τάσης να χρησιμοποιούνται τα θεμιτά, μέχρις ενός σημείου, μειονοτικά δικαιώματα, για να καταργούνται τα δικαιώματα των πλειοψηφιών. Τάση στην οποία απαντούσε ο Λένιν, εδώ και έναν αιώνα, στο κλασικό Δικαίωμα των Εθνών στην Αυτοδιάθεση, με τη φόρμουλα: “Πάλη ενάντια στα προνόμια και τη βία του καταπιέζοντος έθνους, καμιά ανοχή στην επιδίωξη προνομίων από το καταπιεζόμενο έθνος”
Κατ¨ ουσίαν, η πρόταση δεν περιγράφει κυπριακό, αλλά εκ περιτροπής ελληνικό και τουρκικό κράτος. Στο “κράτος” αυτό, δεν καταργείται μόνο η αρχή της πλειοψηφίας, αλλά και το βασικό εργαλείο κυριαρχίας και αυτοάμυνας, ο στρατός, χάριν του “οράματος” της “αποστρατικοποιημένης Κύπρου”. Αλλά η Κύπρος δεν μπορεί να απειλήσει κανέναν, απειλείται αντιθέτως η ίδια. Είναι παράλογο να μην έχει δικαίωμα και μέσο αυτοάμυνας. Μακάρι να καταργηθούν κράτη και στρατοί, επειδή όμως ουδείς στη Μεσόγειο, πλην του Κυπρίου Προέδρου, σκέφτεται να το κάνει αυτό, το πρακτικό αποτέλεσμα της κατάργησης του κυπριακού στρατού και της απαγόρευσης της αυτοάμυνας θα εξυπηρετήσει τους εχθρούς και όχι τον κυπριακό λαό ή κράτος. Τι ενιαίο κράτος θα είναι μια Κύπρος, που δεν θα διαθέτει βασικούς μηχανισμούς διαμόρφωσης κυπριακής συνείδησης, κοινά σχολεία και κοινό στρατό; Τι σόι αποστρατικοποίηση θα είναι αυτή, όταν προβλέπεται η παραμονή εις το διηνεκές του βρετανικού στρατού; Τέτοιες ρυθμίσεις είναι εγγενώς ασταθείς, περιγράφουν δύο κράτη σε συσκευασία ενός, όπου το καθένα θα βαφτίσει αστυνομία τις παραστρατιωτικές του δυνάμεις. Θα εξυπηρετήσει μόνον όσους επιδιώκουν ανέκαθεν τη μετατροπή της Κύπρου σε εσωτερικά ασταθές προτεκτοράτο: Βρετανία, Τουρκία, ΗΠΑ, Ισραήλ. Προβλέπουν, δεν αποτρέπουν τη διχοτόμηση, καταργώντας παράλληλα το κράτος, τα δικαιώματα δηλαδή του κυπριακού λαού στο νησί, κάτι που ήταν και παραμένει η κεντρική επιδίωξη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας από το 1878, που πρωτοπάτησε το πόδι της σε ένα από τα στρατηγικότερα σημεία της υφηλίου.
Ο μέσος Κύπριος πολίτης, όπως και το 2004, αντιδρά ενστικτωδώς όχι μόνο στην αδικία των ρυθμίσεων, αλλά κυρίως στη διάλυση του κράτους, που ορθώς διαισθάνεται ως την κυριότερη προϋπόθεση επιβίωσής του.
Ακόμα κι αν ήταν σωστές οι προτάσεις Χριστόφια, υπάρχει κρίσιμο ζήτημα νομιμοποίησης. Οι διακοινοτικές συνομιλίες εξελίχθηκαν σε ιδιόρρυθμη συντακτική διαδικασία ερήμην του λαού. Γίνεται εκπόνηση νέου συντάγματος εν κρυπτώ και παραβύστω, από έναν άνθρωπο, τους συμβούλους του και το κόμμα του!
Το δημοψήφισμα που προβλέπεται τελικά δεν είναι η αρμόζουσα μορφή λαϊκής συμμετοχής στην εκπόνηση συντάγματος, αλλά και θα γίνει, αν γίνει, υπό εκβιαστικές συνθήκες. Ο κυπριακός λαός πιθανώς θα απορρίψει το σχέδιο. Θα καταβάλλει όμως τεράστιο διεθνές πολιτικό τίμημα απορρίποντας σχέδιο που έχει προσυπογράψει ο Πρόεδρός του, όταν μάλιστα ουδείς εξήγησε διεθνώς, με καταληπτά επιχειρήματα και στη βάση αρχών, το ¨Όχι του 2004.
Στην πράξη άλλωστε, που είναι το τελικό κριτήριο κάθε θεωρίας και επιχειρήματος, διαπιστώθηκε ότι οι πολλές παραχωρήσεις Χριστόφια, “αποταμιεύθηκαν” ευχαρίστως από την τουρκική και αγγλική πλευρά, την οδήγησαν όμως τελικά σε περισσότερη αδιαλλαξία και εθνικισμό, όπως φάνηκε με την εκλογή ¨Ερογλου, και το Λονδίνο σε μεγαλύτερη σκλήρυνση. Αν η πολιτική αυτή είναι σωστή, γιατί παράγει λάθος αποτελέσματα;
Η Κύπρος θα πιεσθεί σύντομα να λύσει όπως όπως το κυπριακό, με ακόμα χειρότερες προτάσεις και υπό απειλή αναγνώρισης με κάποια μορφή των κατεχομένων, όπως επίσης και για να άρει το βέτο στο άνοιγμα πέντε κεφαλαίων της ευρωτουρκικής ενταξιακής διαπραγμάτευσης. Η ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ παραμένει κεντρική επιδίωξη του αγγλοαμερικανικού ιμπεριαλισμού και κεντρική νεοφιλελεύθερη πολιτική. Αποσκοπεί στην εσαεί αποτροπή της ευρωπαϊκής χειραφέτησης και ενισχύει την κατεδάφιση του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους. Δυστυχώς, εκτός από μεγάλη ιδέα του Στέητ Ντηπάρτμεντ, είναι και η μεγάλη ιδέα της ελληνικής κυβέρνησης.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Δρόμος της Αριστεράς”, στις 24.7.2010
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
konstantakopoulos.blogspot.com
Σε ιστορικό αδιέξοδο και πρωτοφανή στην ιστορία του, εκτός ίσως της περιόδου 1955-56, πολιτική απομόνωση έχει οδηγηθεί το ΑΚΕΛ, μεγαλύτερο κόμμα της κυπριακής αριστεράς. Ταυτόχρονα, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ήταν ποτέ τόσο απομονωμένη, χωρίς ουσιαστικούς συμμάχους και με ελάχιστα ερείσματα στην παγκόσμια κοινή γνώμη, όσο σήμερα.
Η κατάσταση που διαμορφώνεται σταδιακά στο κυπριακό εγκυμονεί σοβαρότατους κινδύνους για την υπόσταση του κυπριακού κράτους, το μέλλον των Ελληνοκυπρίων, αλλά και τις τύχες της κυπριακής και ελληνικής αριστεράς, αν τυχόν επωμισθούν ή στηρίξουν την ευθύνη καταστροφικών εθνικών ρυθμίσεων στο κυπριακό, όπως και τα ελληνοτουρκικά. Ο κίνδυνος αυτός είναι μεγαλύτερος στο μέτρο που σημαντικοί τομείς της αριστεράς βλέπουν το κυπριακό ως κυρίως πρόβλημα εθνοτικών σχέσεων και λιγότερο ως ένα μετασχηματισμένο αποικαικό πρόβλημα. ¨Η συγχέουν κατά τρόπο απαράδεκτο και ανιστόρητο τον εθνισμό (ενός μάλιστα απειλούμενου και αμυνόμενου βασικά έθνους) και τον εθνικισμό, καταλήγοντας ενίοτε στην υιοθέτηση αντιδραστικών θέσεων στην εξωτερική πολιτική, που επιτρέπουν στις πιο οπισθοδρομικές δυνάμεις να εκμεταλλεύονται το κενό προσπαθώντας να εμφανισθούν συνεπέστερες στη υπεράσπιση των διεθνών συμφερόντων του ελληνικού λαού.
Στην πιο ακραία και απευκταία περίπτωση, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συμβάλει σε ένα “1974 από την ανάποδη”. ¨Ενας βασικός λόγος που οι ιδέες της αριστεράς-κεντροαριστεράς ηγεμόνευσαν στην Ελλάδα μετά την πτώση της χούντας, είναι γιατί ολόκληρο το μεταπολεμικό σύστημα εξουσίας κατέρρευσε, όταν η υποτέλειά του στις ΗΠΑ οδήγησε στην κυπριακή τραγωδία. Αν η κεντροαριστερά και αριστερά στην Ελλάδα και στην Κύπρο, προσφέρει ιδεολογικό άλλοθι ή πρωταγωνιστήσει σε εθνικά επαχθείς ρυθμίσεις, που θα αποδειχθούν μη ρεαλιστικές, μπορεί να συμβάλει στην παραγωγή ενός νεοεθνικιστικού ιδεολογικού “τσιμέντου”. Που χρειάζεται απελπιστικά για δικούς της σκοπούς μια στερούμενη σήμερα σοβαρότητας και κύρους ελληνική ακροδεξιά και οι παντοειδείς οπαδοί ενός νέου αυταρχισμού, ενδεχομένως αναγκαίου για τη μαζική καταστροφή των κοινωνικών όρων ύπαρξης του ελληνικού λαού.
Από τους τρεις συμμάχους, χάρη στην ψήφο των οποίων εξελέγη ο κ. Χριστόφιας το 2008, μόνο το ΔΗΚΟ παραμένει στην κυβέρνηση αλλά σε κατάσταση διαρκούς αντιπαλότητας προς το ΑΚΕΛ. Το άλλο κόμμα της κυπριακής αριστεράς, η σοσιαλιστική ΕΔΕΚ αποχώρησε, παρά τις ανοίκειες, ιταμές επεμβάσεις των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών για να παραμείνει. Προφανώς οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές δεν ενήργησαν χωρίς τη συγκατάθεση, αν όχι παρότρυνση του ΠΑΣΟΚ.
Οι Σοσιαλιστές και το ΔΗΚΟ, παρά την παραμονή του στην κυβέρνηση, διαφωνούν με την κεντρική φιλοσοφία των προτάσεων Χριστόφια στο κυπριακό, ιδιαίτερα την εκ περιτροπής προεδρία. Το χειρότερο για το ΑΚΕΛ δεν είναι η διαφωνία των συμμάχων του, αλλά η επανειλημμένως διαπιστωμένη σε όλες τις δημοσκοπήσεις κατηγορηματική διαφωνία του κυπριακού λαού, σε ποσοστό τουλάχιστον 70%, με τις προτάσεις αυτές. Είναι άλλωστε η σκληρή λαϊκή αντίδραση που ανάγκασε ΕΔΕΚ και ΔΗΚΟ να πάρουν αρνητική θέση, όχι το αντίθετο.
Η πρόταση Χριστόφια προβλέπει ότι κατά καιρούς το κυπριακό κράτος, το 82% του πληθυσμού του οποίου είναι ελληνικής εθνότητας, θα έχει Τούρκο Πρόεδρο, ενώ η ψήφος των πολιτών θα σταθμίζεται ανάλογα με την εθνότητά τους, για να μην αισθάνεται μειονότητα η μειονότητα. Αυτή είναι μία εξωφρενική, άδικη και εξωπραγματική συνταγματική ρύθμιση, που δεν απαντάται σε κανένα φυσιολογικό κράτος του κόσμου, όπου δεν είναι δυνατόν η μειονότητα να αποκτά υποχρεωτικώς εκ περιτροπής την εξουσία επί του συνόλου του κράτους και του λαού. Θα προϋπέθετε, αν μη τι άλλο, ένα επίπεδο εμπιστοσύνης που δεν υπάρχει και αν υπήρχε θα την καθιστούσε περιττή. Οι προτάσεις Χριστόφια προβλέπουν επίσης μηχανισμό επίλυσης των διαφορών των δύο κοινοτήτων, στον οποίο θα έχουν εκ περιτροπής πλειοψηφία ¨Ελληνες και Τούρκοι και ξένο δικαστή με βαρύνουσα ψήφο στη δικαστική εξουσία.
Φυσικά, ένα κράτος πρέπει να έχει μηχανισμούς προστασίας της μειονότητας, από αυτό όμως το σημείο έως την πλήρη κατάργηση της αρχής της πλειοψηφίας, της δημοκρατίας δηλαδή, η διαφορά είναι όση και μεταξύ ενός κράτους και ενός ζουρλομανδύα, προορισμένου να καταρρεύσει στην πρώτη δυσκολία ή υπονόμευση, όπως συνέβη στο παρελθόν. Στο κυπριακό έχουμε μια τυπική εκδήλωση της παγκόσμιας τάσης να χρησιμοποιούνται τα θεμιτά, μέχρις ενός σημείου, μειονοτικά δικαιώματα, για να καταργούνται τα δικαιώματα των πλειοψηφιών. Τάση στην οποία απαντούσε ο Λένιν, εδώ και έναν αιώνα, στο κλασικό Δικαίωμα των Εθνών στην Αυτοδιάθεση, με τη φόρμουλα: “Πάλη ενάντια στα προνόμια και τη βία του καταπιέζοντος έθνους, καμιά ανοχή στην επιδίωξη προνομίων από το καταπιεζόμενο έθνος”
Κατ¨ ουσίαν, η πρόταση δεν περιγράφει κυπριακό, αλλά εκ περιτροπής ελληνικό και τουρκικό κράτος. Στο “κράτος” αυτό, δεν καταργείται μόνο η αρχή της πλειοψηφίας, αλλά και το βασικό εργαλείο κυριαρχίας και αυτοάμυνας, ο στρατός, χάριν του “οράματος” της “αποστρατικοποιημένης Κύπρου”. Αλλά η Κύπρος δεν μπορεί να απειλήσει κανέναν, απειλείται αντιθέτως η ίδια. Είναι παράλογο να μην έχει δικαίωμα και μέσο αυτοάμυνας. Μακάρι να καταργηθούν κράτη και στρατοί, επειδή όμως ουδείς στη Μεσόγειο, πλην του Κυπρίου Προέδρου, σκέφτεται να το κάνει αυτό, το πρακτικό αποτέλεσμα της κατάργησης του κυπριακού στρατού και της απαγόρευσης της αυτοάμυνας θα εξυπηρετήσει τους εχθρούς και όχι τον κυπριακό λαό ή κράτος. Τι ενιαίο κράτος θα είναι μια Κύπρος, που δεν θα διαθέτει βασικούς μηχανισμούς διαμόρφωσης κυπριακής συνείδησης, κοινά σχολεία και κοινό στρατό; Τι σόι αποστρατικοποίηση θα είναι αυτή, όταν προβλέπεται η παραμονή εις το διηνεκές του βρετανικού στρατού; Τέτοιες ρυθμίσεις είναι εγγενώς ασταθείς, περιγράφουν δύο κράτη σε συσκευασία ενός, όπου το καθένα θα βαφτίσει αστυνομία τις παραστρατιωτικές του δυνάμεις. Θα εξυπηρετήσει μόνον όσους επιδιώκουν ανέκαθεν τη μετατροπή της Κύπρου σε εσωτερικά ασταθές προτεκτοράτο: Βρετανία, Τουρκία, ΗΠΑ, Ισραήλ. Προβλέπουν, δεν αποτρέπουν τη διχοτόμηση, καταργώντας παράλληλα το κράτος, τα δικαιώματα δηλαδή του κυπριακού λαού στο νησί, κάτι που ήταν και παραμένει η κεντρική επιδίωξη της Βρετανικής Αυτοκρατορίας από το 1878, που πρωτοπάτησε το πόδι της σε ένα από τα στρατηγικότερα σημεία της υφηλίου.
Ο μέσος Κύπριος πολίτης, όπως και το 2004, αντιδρά ενστικτωδώς όχι μόνο στην αδικία των ρυθμίσεων, αλλά κυρίως στη διάλυση του κράτους, που ορθώς διαισθάνεται ως την κυριότερη προϋπόθεση επιβίωσής του.
Ακόμα κι αν ήταν σωστές οι προτάσεις Χριστόφια, υπάρχει κρίσιμο ζήτημα νομιμοποίησης. Οι διακοινοτικές συνομιλίες εξελίχθηκαν σε ιδιόρρυθμη συντακτική διαδικασία ερήμην του λαού. Γίνεται εκπόνηση νέου συντάγματος εν κρυπτώ και παραβύστω, από έναν άνθρωπο, τους συμβούλους του και το κόμμα του!
Το δημοψήφισμα που προβλέπεται τελικά δεν είναι η αρμόζουσα μορφή λαϊκής συμμετοχής στην εκπόνηση συντάγματος, αλλά και θα γίνει, αν γίνει, υπό εκβιαστικές συνθήκες. Ο κυπριακός λαός πιθανώς θα απορρίψει το σχέδιο. Θα καταβάλλει όμως τεράστιο διεθνές πολιτικό τίμημα απορρίποντας σχέδιο που έχει προσυπογράψει ο Πρόεδρός του, όταν μάλιστα ουδείς εξήγησε διεθνώς, με καταληπτά επιχειρήματα και στη βάση αρχών, το ¨Όχι του 2004.
Στην πράξη άλλωστε, που είναι το τελικό κριτήριο κάθε θεωρίας και επιχειρήματος, διαπιστώθηκε ότι οι πολλές παραχωρήσεις Χριστόφια, “αποταμιεύθηκαν” ευχαρίστως από την τουρκική και αγγλική πλευρά, την οδήγησαν όμως τελικά σε περισσότερη αδιαλλαξία και εθνικισμό, όπως φάνηκε με την εκλογή ¨Ερογλου, και το Λονδίνο σε μεγαλύτερη σκλήρυνση. Αν η πολιτική αυτή είναι σωστή, γιατί παράγει λάθος αποτελέσματα;
Η Κύπρος θα πιεσθεί σύντομα να λύσει όπως όπως το κυπριακό, με ακόμα χειρότερες προτάσεις και υπό απειλή αναγνώρισης με κάποια μορφή των κατεχομένων, όπως επίσης και για να άρει το βέτο στο άνοιγμα πέντε κεφαλαίων της ευρωτουρκικής ενταξιακής διαπραγμάτευσης. Η ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ παραμένει κεντρική επιδίωξη του αγγλοαμερικανικού ιμπεριαλισμού και κεντρική νεοφιλελεύθερη πολιτική. Αποσκοπεί στην εσαεί αποτροπή της ευρωπαϊκής χειραφέτησης και ενισχύει την κατεδάφιση του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους. Δυστυχώς, εκτός από μεγάλη ιδέα του Στέητ Ντηπάρτμεντ, είναι και η μεγάλη ιδέα της ελληνικής κυβέρνησης.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Δρόμος της Αριστεράς”, στις 24.7.2010
Τετάρτη 28 Ιουλίου 2010
ΓΚΑΛΜΠΡΕΙΘ: ΧΡΕΙΑΖΕΣΤΕ ΦΙΛΟΥΣ, ΧΡΕΙΑΖΕΣΤΕ ΣΥΜΜΑΧΟΥΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΤΖΕΙΜΣ ΓΚΑΛΜΠΡΕΙΘ ΣΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ
Γιός μιας από τις μεγαλύτερες μορφές των οικονομικών του 20ού αιώνα, του Τζων Κένεθ Γκαλμπρέιθ, ο αμερικανός οικονομολόγος Τζέιμς Γκαλμπρέιθ συνεχίζει τη σπουδαία παράδοση της οικογένειας στην οικονομική επιστήμη. Καθηγητής στο Lyndon B. Johnson School of Public Affairs, το University of Texas και το Levy Economic Institute του Bard College, δραστηριποιείται στην κίνηση Economists for Peace and Security.
Προοδευτικός οικονομολόγος, σφοδρός επικριτής του νεοφιλελευθερισμού και της παντοδυναμίας των τραπεζών, ο Τζέιμς Γκαλμπρέιθ έγραψε ένα μεγάλο άρθρο στη Monde Dimploatique του Ιουνίου. Με αφορμή την ελληνική-ευρωπαϊκή κρίση, υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να συνεχισθεί η παρούσα πολιτική της ΕΕ, που οδηγεί σε καταστροφή τις ευρωπαϊκές οικονομίες, κοινωνίες και, εν τέλει, την όποια μορφή πολιτισμού. Προτείνει μεταξύ άλλων νέες βιομηχανικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές πολιτικές στην Ευρώπη, που, εκτιμά, βρίσκεται προ του διλήμματος ΅τραπεζικός ή κοινωνικός ριζοσπαστισμός’.
Φίλος του Πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, ήρθε πρόσφατα στον Πόρο για το ετήσιο συμπόσιο Σύμης, στο περιθώριο του οποίου τον συναντήσαμε
Eρ. Διαβάζοντας το τελευταίο άρθρο σας για την ευρωπαϊκή κρίση, διερωτήθηκα γιατί ένας Αμερικανός οικονομολόγος εμφανίζεται στον ευρωπαϊκό τύπο με σαφέστερο και ριζοσπαστικότερο πρόγραμμα μεταρρύθμισης της ΕΕ από πολλούς Ευρωπαίους συναδέλφους σας
Απ. Ϊσως γιατί η αμερικανική πολιτική ιστορία του 19ου αιώνα έχει αναλογίες με την κατάσταση στην Ευρώπη. Η Συνομοσπονδία των Νοτίων έμοιαζε με τη σημερινή Ευρώπη, ήταν ουσιαστικά μια τελωνειακή και νομισματική ένωση, γι΄αυτό και έχασε, δεν μπόρεσε να ανταπεξέλθει στο κόστος του εμφυλίου. Ο Νότος παρέμεινε απίστευτα φτωχός για επτά δεκαετίες. Με το New Deal ξεπεράστηκε η φτώχεια και πήγαμε σε εθνική ολοκλήρωση και ανάπτυξη. Το New Deal δεν ήταν μόνο απάντηση στο κραχ, οι ιδέες του έρχονταν από πολύ παλιότερα, ήταν η απάντηση στην απουσία εθνικής ανάπτυξης και ολοκλήρωσης. Με αυτό περάσαμε από ένα 10% του ΑΕΠ για ομοσπονδιακούς σκοπούς το 1932 σε ένα 30-40%, που είναι περισσότερο αν υπολογίσουμε την έμμεση επίπτωση των ομοσπονδιακών φορολογικών και κοινωνικών ρυθμίσεων.
Ερ. Είσαστε όμως ένα έθνος…
Απ. Δεν θα τόλεγα. Είμαστε δύο έθνη, Βορράς και Νότος. Χρειάστηκαν ο Ρούζβελτ και ο πόλεμος για να ενοποιηθούμε.
Ερ. Τώρα όμως οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές ηγεσίες κάνουν το αντίθετο από το Νιου Ντηλ.
Απ. Πράγματι. Τότε ο Ρούζβελτ στην αρχή της κρίσης έκλεισε τις τράπεζες για δέκα μέρες. Αποκατέστησε την αξιοπιστία και μίκρυνε τον τραπεζικό τομέα. Το 2008 έγινε το αντίθετο εξαιτίας του ελέγχου των τραπεζών επί του πολιτικού συστήματος. Γιατί ο Υπουργός Οικονομικών ήταν πρώην πρόεδρος της Goldman Sachs. Κι ο Ομπάμα δεν άλλαξε το προσωπικό. Ο νόμος του είναι πολύ αδύνατος, δεν θα απέτρεπε την κρίση αν ίσχυε το 2008. ¨Εχει σημασία να καταλάβουμε τι έγινε, γιατί χρησιμοποιείται μια συσκοτιστική ορολογία, όπως φούσκα κλπ. Επρόκειτο για τη μεγαλύτερη χρηματιστική απάτη στην ιστορία. Οι τράπεζες έδωσαν στεγαστικά δάνεια σε δανειολήπτες που ήξεραν ότι δεν μπορούσαν να τα εξοφλήσουν. Μετά οι οίκοι αξιολόγησης ξέπλυναν τα δάνεια βαθμολογώντας τα ΑΑΑ. Το τελικό θύμα ήταν εν πολλοίς ο ευρωπαίος επενδυτής.
Ερ. Αυτό δεν ισοδυναμεί ουσιαστικά με την υφαρπαγή από τις μεγάλες τράπεζες δικαιώματος έκδοσης χρήματος…
Απ. Με μεθόδους πλαστογραφίας. Οι Ευρωπαίοι δεν κατάλαβαν τι έγινε. ¨Επρεπε να πάνε στα δικαστήρια. Στις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 1990 περίπου χίλιοι αξιωματούχοι πήγαν στη φυλακή για παρόμοιες δραστηριότητες, αν και η υπόθεση αυτή δεν τονίστηκε πολύ στη δημοσιότητα.
Ερ. Ποια θεωρείτε ως κύρια αιτία της ελληνικής κρίσης, γιατί υπάρχουν διαφορετικές αναλύσεις…
Απ. Η κρίση της Νότιας Ευρώπης είναι η συνέχεια της κρίσης του 2008, είναι η ίδια ακριβώς κρίση. Δεν ανακαλύφθηκαν ξαφνικά η φοροδιαφυγή και τα προβλήματα διοίκησης στην Ελλάδα. Οι τράπεζες που την δάνειζαν τα ήξεραν και πριν. Αυτό που έγινε ήταν μια γενικευμένη φυγή κεφαλαίων στην ασφάλεια. Και τα αμερικανικά, γαλλικά, γερμανικά ομόλογα είναι ασφαλέστερα από τα ελληνικά. Αυτό αυξάνει τα επιτόκια και την αγορά CDS και καθιστά αδύνατη την αναχρηματοδότηση του χρέους. Δεν θέλω να πω ότι δεν υπάρχουν προβλήματα στην ελληνική οικονομία και δεν χρειάζονται μεταρρυθμίσεις. Δεν είναι εκεί όμως η αιτία της κρίσης.
Ερ. Μιλάμε για αυθόρμητη κίνηση κεφαλαίων ή για στοχευμένη πρόκληση κρίσης;
Απ. Και τα δύο. Γνωρίζουμε χετζ φαντς που επετέθησαν στα ελληνικά και πορτογαλλικά ομόλογα. Από την άλλη είναι θεμελιωδώς λογικό για έναν κάτοχο τίτλων να πάρει μια τέτοια θέση. Μόνο που αυτό που είναι μεμονωμένα λογικό κάνει στο άθροισμά του την κρίση.
Ερ. Για να θέσω διαφορετικά το ερώτημα, πρόκειται για απλή επιδίωξη αύξησης κέρδους ή για καμπάνια κατεδάφισης του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους.
Απ. ¨Εχετε δίκηο. Μερικοί λένε ότι αν εφαρμόσουμε λιτότητα, οι αγορές θα επανέλθουν στην κανονικότητα. Είναι ανόητο. Οι αγορές δεν καθοδηγούνται από την αγορά ομολόγων, αλλά από την αγορά CDS, παραγώγων, που είναι πολύ, πολύ μεγαλύτερη από την αγορά ομολόγων. ¨Όταν αγοράζεις ένα CDS, είναι ακριβώς σα να πουλάς ομόλογα. Αυτή η αγορά δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να ανταποκριθεί στις μεταρρυθμίσεις που θα κάνει η ελληνική ή οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση. Αυτό που χρειάζεται είναι κάτι ευρύτερο από τις αγορές, κάτι που δεν πρόκειται να χρεωκοπήσει, το οποίο θα παράσχει έναν χρηματοδοτικό μηχανισμό. Κι αυτό μπορεί να είναι μόνο η Ευρώπη. Κι αυτό δεν είναι χρήσιμο μόνο για την Ελλάδα, αλλά επίσης για τις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες και όλους τους άλλους κατόχους ελληνικών ομολόγων. Το ζήτημα είναι να δικαιολογηθεί πολιτικά αυτή η χρηματοδότηση.
Ερ. Και γιατί θα το κάνουν αυτό οι Ευρωπαίοι πολιτικοί, αν μπορούν να συμπιέσουν σε κινεζικά επίπεδα την αμοιβή εργασίας;
Απ. Θα συνιστούσα να αποφεύγουμε τη σύγκριση με την Κίνα. Οι κινέζικες αμοιβές αυξάνονται πολύ γρήγορα, πρέπει να συγκρίνονται με τις τιμές και η Κίνα είναι άλλο σύστημα. Αλλά μιλώντας για την Ευρώπη, αυτό που συμβαίνει είναι μια οικονομικά μη αναγκαία επίθεση στους θεσμούς του κράτους πρόνοιας κι αυτό γίνεται για πολιτικούς λόγους. Είναι κατανοητό ότι η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να λογαριαστεί με αυτή την πραγματικότητα, γιατί θα ήταν χειρότερες οι συνέπειες του να μη την υπολογίσει. Αυτό που χρειάζεται να κάνει η ελληνική κυβέρνηση και νομίζω ότι το κάνει ο Πρωθυπουργός είναι να αρθρώσει μια σαφή εναλλακτική πολιτική και να συσπειρώσει τις αληθινά ευρωπαϊκές δυνάμεις, τις προοδευτικές δυνάμεις, τις δυνάμεις του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου πίσω από ένα τέτοιο όραμα. Πρέπει να συγκροτηθεί ένα μέτωπο αντίθετο με τον φαύλο κύκλο των πολιτικών λιτότητας. Αυτή είναι η ουσία. Γιατί αυτά που προτείνουν τώρα στην Ευρώπη δεν είναι ρεαλιστικά. Δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε τις χρηματογορές να ξανανοίξουν από μόνες τους. Περάσαμε τον Ρουβίκωνα. Η ΕΚΤ αγοράζει ελληνικά και άλλα ομόλογα και θα συνεχίσει να το κάνει. Ο μύθος μιας ΕΚΤ που ενεργεί μόνο για τη σταθερότητα των τιμών πέθανε. Δεύτερο οι δημοσιονομικοί στόχοι, 3% ελλειμάτων και 60% χρέους. Είναι τελείως άσχετοι με τη σημερινή κατάσταση, κανείς δεν μπορεί να δώσει μια λογική εξήγηση γιατί αυτοί και όχι άλλοι και είναι αδύνατο να πραγματοποιηθούν, γιατί οι μειώσεις των εισοδημάτων μειώνουν τους φόρους και ξαναδημιουργούν τα ελλείμματα. Η Ευρώπη είναι μια εμπορική ζώνη που βρίσκεται χοντρικά σε ισορροπία με τον κόσμο. Το πλεόνασμα της Γερμανίας είναι ακριβώς το έλλειμμα της υπόλοιπης Ευρώπης. Τα πλεονάσματα δεν είναι αρετές και τα ελλείμματα κακίες. Δεν μπορεί η Γερμανία να έχει πλεονάσματα, αλλά να μην έχει ομόλογα. Θάπρεπε η Γερμανία και η υπόλοιπη Ευρώπη να μπορούν να συνυπάρχουν όπως η Κίνα, που έχει αμερικανικά ομόλογα και η Αμερική, χωρίς η μία να λέει στην άλλη τι να κάνει. Αυτό πρέπει να κάνει και η Γερμανία, να αφήσει τις άλλες χώρες να κάνουν αυτό που πρέπει. Είναι κυρίαρχες όπως και η Γερμανία. Τα ελληνικά προβλήματα είναι πολύ ειδικά, μόνο μια ελληνική κυβέρνηση μπορεί να τα αντιμετωπίσει.
Ερώτ. Πως βλέπετε την ελληνική απάντηση στην κρίση;
Aπάντ. Βλέπω δύο πράγματα. Υπάρχει βεβαίως αυτή το φοβερό τίμημα της λιτότητας, υπάρχει όμως και ένα θετικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το κράτος, ο φορολογικός μηχανισμός, η διοίκηση των δημόσιων επιχειρήσεων χρειάζεται μεταρρύθμιση. Πέρασε ένας πολύ καλός νόμος για τους δανειολήπτες.
Ερώτ. Θα αποφευχθεί μια μεγάλη ύφεση;
Απ. Η στρατηγική που πρέπει να εφαρμοσθεί πρώτη, είναι η εποικοδομητική εσωτερική μεταρρύθμιση, συνδυασμένη με διαπραγμάτευση με την Ευρώπη, βασισμένη στον οικονομικό ρεαλισμό, που σημαίνει ότι πρέπει να έρθουν με πόρους, με κεφάλαια, με υποστήριξη για την αγορά ομολόγων και τις επενδύσεις. Η κυβέρνηση εφαρμόζει το δικό της κομμάτι, πρέπει και η Ευρώπη να προσέλθει με εποικοδομητικές δεσμεύσεις. Αυτό είναι δυνατό. Αν τώρα η ΕΕ κάνει το αντίθετο, αρχίσει να επιβάλλει κυρώσεις…
Ερ. Αυτό όμως κάνει…
Απ. Αν αυτό συμβεί, η στρατηγική αυτή θα αντιμετωπίσει τεράστια πρόκληση. Αλλά πρέπει να προχωρήσετε στη διαπραγμάτευση, υποθέτοντας ότι η άλλη πλευρά μπορεί να αχθεί να συμπεριφερθεί ρεαλιστικά. Αν αυτό δεν γίνει, θα πρέπει να εξετάσετε τις εναλλακτικές σας. Αλλά κανείς δεν θέλει να καταστρέψει την Ευρώπη, να φύγει η Ελλάδα από το ευρώ, να υποτιμήσει τη δραχμή, να αποποιηθεί τα χρέη. Μια τέτοια λύση θα ήταν πολύ χαοτική, θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος, την ραγδαία υποτίμηση της δραχμής, μια πολύ μεγάλη πτώση του βιοτικού επιπέδου, μια πολύ μεγάλη αναστάτωση, αντίστοιχη προς αυτή του προγράμματος λιτότητας, αλλά πολύ πιο χαοτική. Και επιπλέον η κυβέρνηση θα πάθαινε αυτό που έπαθε η κυβέρνηση Γκαρσία στο Περού, θα γινόταν αντικείμενο τιμωρίας από τη διεθνή κοινότητα. ¨Αρα αυτή η στρατηγική δεν μου φαίνεται βιώσιμη και ορθώς η κυβέρνησή σας επέλεξε καταρχήν να δουλέψει με τους Ευρωπαίους εταίρους. Θα δούμε πόσο θα πετύχει. Τώρα αν πάμε σε πραγματικά ακραίες καταστάσεις, μια χώρα προχωρά τότε σε ακραία μέτρα, είναι καλύτερο όμως να μη φτάνεις εκεί. Βεβαίως, σε κάποιο σημείο θα γίνει κάποια αναδιάρθρωση του χρέους. Και όχι μόνο της Ελλάδας. Αυτό που χρειάζεστε είναι φίλους και συμμάχους. Οικοδομείστε φιλίες, οικοδομείστε συμμαχίες.
Ερ. Συμμάχους μέσα ή έξω από την ΕΕ;
Aπ. Και μέσα και έξω, μπορεί να είναι άλλοι Ευρωπαίοι, μπορεί να είναι η Τουρκία, πρέπει να τους βρείτε…
Ερ. Παραδοσιακά η ελληνική ελίτ αναζητεί συμμάχους σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, στην κοινή γνώμη μας είναι περισσότερο δημοφιλείς η Ρωσία και η Κίνα.
Απ. Εγώ δεν έχω καμμιά αντίρρηση, άλλωστε παντρεύτηκα Κινέζα!
Ερ. Για να ξανάρθουμε στα ευρωπαϊκά, πως είδατε τις τελευταίες αποφάσεις των Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ για την επιβολή αυστηρών κυρώσεων σε όσους υπερβαίνουν τα δημοσιονομικά όρια;
Ap. Οι αποφάσεις των 27 Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ μεγάλες καταστροφή. Οι επιδιώξεις δεν είναι ρεαλιστικές και οι κυρώσεις αναπόφευκτες.
Ερ. Εννοούν αυτό που κάνουν; Πιστεύουν οι Γερμανοί ότι μπορούν να κρατήσουν σε τέτοιο καθεστώς την ευρωζώνη ή δημιουργούν ένα τόσο ασφυκτικό περιβάλλον που μερικές χώρες να φύγουν μόνες τους;
Aπ. Θάταν σφάλμα να αναζητάτε πολύ συνοχή στη γερμανική πολιτική, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες. Υπάρχουν οι φονταμενταλιστές των ελλειμμάτων και οι πολιτικοί που θέλουν να καταστρέψουν το κράτος πρόνοιας. Υπάρχει και ο γερμανικός λαός, που ξέρει πόση αλληλεγγύη χρειάστηκε για την ενοποίηση, ξέρει τι συνέπειες μπορεί να υποστεί από τις ασκούμενες πολιτικές λιτότητας. Θέλουν να δουν οι Γερμανοί να τους κατακλύζουν κύματα μεταναστών από τον Νότο; Το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο πρέπει να είναι ευρωπαϊκό, δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί στη βάση των εθνών. Και πρέπει οι Ευρωπαίοι να καταλάβουν ότι σήμερα μόνο οι ΗΠΑ και η Κίνα μπορούν να σταθούν απέναντι στις δυνάμεις του χρήματος.
Ερ. Αυτά που ζητάτε είναι ασύμβατα με τη δομή της συνθήκης του Μάαστριχτ
Απ. Δεν είναι η πρώτη φορά που μια συνθήκη συγκρούεται με τις ανάγκες οικονομικής επιτυχίας. Αυτό συνέβη και με τη συνθήκη των Βερσαλλιών του 1919 που, σας θυμίζω, επέκρινε ο Κέινς. Τι κάνουμε; Αναθεωρούμε τη συνθήκη.
Ερ. Τάσσεσθε υπέρ μιας νεοκεϋνσιανής πολιτικής στην Ευρώπη…
Απ.Τίποτα το νέο στον κεϋνσιανισμό μου.
Ερ. ¨Εστω. Είναι εφαρμόσιμη χωρίς προστατευτισμό; An αυξήσετε τη ζήτηση στην οικονομία, γιατί η ζήτηση θα παραμείνει εντός Ευρώπης;
Απ. Πιστεύω ότι γίνεται. Πλουτίζοντας οι χώρες ξοδεύουν περισσότερα σε υπηρεσίες και λιγότερα σε βιομηχανικά αγαθά. Δεύτερο, δεν υπάρχει τρόπος να σταματήσεις τους Κινέζους από το να παράγουν ότι θέλουν. Δεν είναι ρεαλιστικό να νομίζεις ότι μπορείς να κρατήσεις τα κινεζικά προϊόντα έξω από τις διεθνείς αγορές. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να καλλιεργήσουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα και τους πόρους που έχουμε.
Ερ. Ναι, αλλά τώρα βρισκόμαστε σε μια κατάσταση που οι Κινέζοι παράγουν, οι Ευρωπαίοι καταναλώνουν και το χρήμα ένας Θεός ξέρει που βρίσκεται, ίσως στα νησιά Καϋμάν
Απ. Οι Ευρωπαίοι παράγουν ένα σωρό πράγματα που δεν παράγουν οι Κινέζοι. Παράγουν πολύ καλύτερη εκπαίδευση, πολύ καλύτερη ανθρώπινη φροντίδα, κι ένα σωρό άλλα πράγματα. Είναι θέμα μηχανισμών και θεσμών χρηματοδότησης. Η αμερικανική οικονομία πήγε μπροστά πολύ καιρό από τον στεγαστικό τομέα, που δεν έχει ανταγωνισμό από την Κίνα.
Ερ. Με δυο λόγια, η δική σας εκτίμηση είναι ότι τα ευρωπαϊκά προβλήματα έχουν να κάνουν πολύ περισσότερο με τη δομή της Ευρώπης κι όχι με την παγκοσμιοποίηση
Απ. Απολύτως. Η παγκοσμιοποίηση χρησιμοποιείται συχνά για να δικαιολογηθούμε γιατί δεν λύνονται προβλήματα που εξαρτώνται από μας
Ερ. Ποια είναι η πρόβλεψή σας για την οικονομική κρίση
Απ. Το τραπεζικό σύστημα, όπως μας είπε και η Υπουργός σας η Κυρία Κατσέλη, είναι δυσλειτουργικό. Δεν δίνουν δάνεια. Πρόκειται για πολύ θεμελιώδες, μακροχρόνιο πρόβλημα, έως ότου υπάρξει ριζική αναδιάρθωση του τραπεζικού τομέα. Χρειαζόμαστε τράπεζες που να στηρίζουν την ανάπτυξη.
Ερ. Το ερώτημα όμως εϊναι η σχέση τραπεζικού κεφαλαίου και πολιτικής εξουσίας. Στην ΕΕ έχει κανείς την εντύπωση ότι είναι περισσότερο ένωση τραπεζών και λιγότερο εθνών
Απ. Αν η Ευρώπη έχει πλήρως αιχμαλωτισθεί από τις τράπεζες, δεν θα επιβιώσει. Τόσο απλά. Πρέπει να αποφασίσει τι θέλει. Αλλά και η Γερμανία πρέπει να αποφασίσει τι θέλει. Γι¨αυτό και ξαναγυρνάω στο μοντέλο ΗΠΑ και Κίνας
Ερ. Ναι αλλά η ελλειμματική χώρα είναι στρατιωτική υπερδύναμη, υπάρχει λοιπόν καλύτερη ισορροπία
Απ. ¨Εχετε δίκηο, αλλά και η Κίνα κερδίζει από την ισορροπία αυτή.
Kόσμος του Επενδυτή, 24.72010
Konstantakopoulos.blogspot.com
Γιός μιας από τις μεγαλύτερες μορφές των οικονομικών του 20ού αιώνα, του Τζων Κένεθ Γκαλμπρέιθ, ο αμερικανός οικονομολόγος Τζέιμς Γκαλμπρέιθ συνεχίζει τη σπουδαία παράδοση της οικογένειας στην οικονομική επιστήμη. Καθηγητής στο Lyndon B. Johnson School of Public Affairs, το University of Texas και το Levy Economic Institute του Bard College, δραστηριποιείται στην κίνηση Economists for Peace and Security.
Προοδευτικός οικονομολόγος, σφοδρός επικριτής του νεοφιλελευθερισμού και της παντοδυναμίας των τραπεζών, ο Τζέιμς Γκαλμπρέιθ έγραψε ένα μεγάλο άρθρο στη Monde Dimploatique του Ιουνίου. Με αφορμή την ελληνική-ευρωπαϊκή κρίση, υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να συνεχισθεί η παρούσα πολιτική της ΕΕ, που οδηγεί σε καταστροφή τις ευρωπαϊκές οικονομίες, κοινωνίες και, εν τέλει, την όποια μορφή πολιτισμού. Προτείνει μεταξύ άλλων νέες βιομηχανικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές πολιτικές στην Ευρώπη, που, εκτιμά, βρίσκεται προ του διλήμματος ΅τραπεζικός ή κοινωνικός ριζοσπαστισμός’.
Φίλος του Πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, ήρθε πρόσφατα στον Πόρο για το ετήσιο συμπόσιο Σύμης, στο περιθώριο του οποίου τον συναντήσαμε
Eρ. Διαβάζοντας το τελευταίο άρθρο σας για την ευρωπαϊκή κρίση, διερωτήθηκα γιατί ένας Αμερικανός οικονομολόγος εμφανίζεται στον ευρωπαϊκό τύπο με σαφέστερο και ριζοσπαστικότερο πρόγραμμα μεταρρύθμισης της ΕΕ από πολλούς Ευρωπαίους συναδέλφους σας
Απ. Ϊσως γιατί η αμερικανική πολιτική ιστορία του 19ου αιώνα έχει αναλογίες με την κατάσταση στην Ευρώπη. Η Συνομοσπονδία των Νοτίων έμοιαζε με τη σημερινή Ευρώπη, ήταν ουσιαστικά μια τελωνειακή και νομισματική ένωση, γι΄αυτό και έχασε, δεν μπόρεσε να ανταπεξέλθει στο κόστος του εμφυλίου. Ο Νότος παρέμεινε απίστευτα φτωχός για επτά δεκαετίες. Με το New Deal ξεπεράστηκε η φτώχεια και πήγαμε σε εθνική ολοκλήρωση και ανάπτυξη. Το New Deal δεν ήταν μόνο απάντηση στο κραχ, οι ιδέες του έρχονταν από πολύ παλιότερα, ήταν η απάντηση στην απουσία εθνικής ανάπτυξης και ολοκλήρωσης. Με αυτό περάσαμε από ένα 10% του ΑΕΠ για ομοσπονδιακούς σκοπούς το 1932 σε ένα 30-40%, που είναι περισσότερο αν υπολογίσουμε την έμμεση επίπτωση των ομοσπονδιακών φορολογικών και κοινωνικών ρυθμίσεων.
Ερ. Είσαστε όμως ένα έθνος…
Απ. Δεν θα τόλεγα. Είμαστε δύο έθνη, Βορράς και Νότος. Χρειάστηκαν ο Ρούζβελτ και ο πόλεμος για να ενοποιηθούμε.
Ερ. Τώρα όμως οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές ηγεσίες κάνουν το αντίθετο από το Νιου Ντηλ.
Απ. Πράγματι. Τότε ο Ρούζβελτ στην αρχή της κρίσης έκλεισε τις τράπεζες για δέκα μέρες. Αποκατέστησε την αξιοπιστία και μίκρυνε τον τραπεζικό τομέα. Το 2008 έγινε το αντίθετο εξαιτίας του ελέγχου των τραπεζών επί του πολιτικού συστήματος. Γιατί ο Υπουργός Οικονομικών ήταν πρώην πρόεδρος της Goldman Sachs. Κι ο Ομπάμα δεν άλλαξε το προσωπικό. Ο νόμος του είναι πολύ αδύνατος, δεν θα απέτρεπε την κρίση αν ίσχυε το 2008. ¨Εχει σημασία να καταλάβουμε τι έγινε, γιατί χρησιμοποιείται μια συσκοτιστική ορολογία, όπως φούσκα κλπ. Επρόκειτο για τη μεγαλύτερη χρηματιστική απάτη στην ιστορία. Οι τράπεζες έδωσαν στεγαστικά δάνεια σε δανειολήπτες που ήξεραν ότι δεν μπορούσαν να τα εξοφλήσουν. Μετά οι οίκοι αξιολόγησης ξέπλυναν τα δάνεια βαθμολογώντας τα ΑΑΑ. Το τελικό θύμα ήταν εν πολλοίς ο ευρωπαίος επενδυτής.
Ερ. Αυτό δεν ισοδυναμεί ουσιαστικά με την υφαρπαγή από τις μεγάλες τράπεζες δικαιώματος έκδοσης χρήματος…
Απ. Με μεθόδους πλαστογραφίας. Οι Ευρωπαίοι δεν κατάλαβαν τι έγινε. ¨Επρεπε να πάνε στα δικαστήρια. Στις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 1990 περίπου χίλιοι αξιωματούχοι πήγαν στη φυλακή για παρόμοιες δραστηριότητες, αν και η υπόθεση αυτή δεν τονίστηκε πολύ στη δημοσιότητα.
Ερ. Ποια θεωρείτε ως κύρια αιτία της ελληνικής κρίσης, γιατί υπάρχουν διαφορετικές αναλύσεις…
Απ. Η κρίση της Νότιας Ευρώπης είναι η συνέχεια της κρίσης του 2008, είναι η ίδια ακριβώς κρίση. Δεν ανακαλύφθηκαν ξαφνικά η φοροδιαφυγή και τα προβλήματα διοίκησης στην Ελλάδα. Οι τράπεζες που την δάνειζαν τα ήξεραν και πριν. Αυτό που έγινε ήταν μια γενικευμένη φυγή κεφαλαίων στην ασφάλεια. Και τα αμερικανικά, γαλλικά, γερμανικά ομόλογα είναι ασφαλέστερα από τα ελληνικά. Αυτό αυξάνει τα επιτόκια και την αγορά CDS και καθιστά αδύνατη την αναχρηματοδότηση του χρέους. Δεν θέλω να πω ότι δεν υπάρχουν προβλήματα στην ελληνική οικονομία και δεν χρειάζονται μεταρρυθμίσεις. Δεν είναι εκεί όμως η αιτία της κρίσης.
Ερ. Μιλάμε για αυθόρμητη κίνηση κεφαλαίων ή για στοχευμένη πρόκληση κρίσης;
Απ. Και τα δύο. Γνωρίζουμε χετζ φαντς που επετέθησαν στα ελληνικά και πορτογαλλικά ομόλογα. Από την άλλη είναι θεμελιωδώς λογικό για έναν κάτοχο τίτλων να πάρει μια τέτοια θέση. Μόνο που αυτό που είναι μεμονωμένα λογικό κάνει στο άθροισμά του την κρίση.
Ερ. Για να θέσω διαφορετικά το ερώτημα, πρόκειται για απλή επιδίωξη αύξησης κέρδους ή για καμπάνια κατεδάφισης του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους.
Απ. ¨Εχετε δίκηο. Μερικοί λένε ότι αν εφαρμόσουμε λιτότητα, οι αγορές θα επανέλθουν στην κανονικότητα. Είναι ανόητο. Οι αγορές δεν καθοδηγούνται από την αγορά ομολόγων, αλλά από την αγορά CDS, παραγώγων, που είναι πολύ, πολύ μεγαλύτερη από την αγορά ομολόγων. ¨Όταν αγοράζεις ένα CDS, είναι ακριβώς σα να πουλάς ομόλογα. Αυτή η αγορά δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να ανταποκριθεί στις μεταρρυθμίσεις που θα κάνει η ελληνική ή οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση. Αυτό που χρειάζεται είναι κάτι ευρύτερο από τις αγορές, κάτι που δεν πρόκειται να χρεωκοπήσει, το οποίο θα παράσχει έναν χρηματοδοτικό μηχανισμό. Κι αυτό μπορεί να είναι μόνο η Ευρώπη. Κι αυτό δεν είναι χρήσιμο μόνο για την Ελλάδα, αλλά επίσης για τις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες και όλους τους άλλους κατόχους ελληνικών ομολόγων. Το ζήτημα είναι να δικαιολογηθεί πολιτικά αυτή η χρηματοδότηση.
Ερ. Και γιατί θα το κάνουν αυτό οι Ευρωπαίοι πολιτικοί, αν μπορούν να συμπιέσουν σε κινεζικά επίπεδα την αμοιβή εργασίας;
Απ. Θα συνιστούσα να αποφεύγουμε τη σύγκριση με την Κίνα. Οι κινέζικες αμοιβές αυξάνονται πολύ γρήγορα, πρέπει να συγκρίνονται με τις τιμές και η Κίνα είναι άλλο σύστημα. Αλλά μιλώντας για την Ευρώπη, αυτό που συμβαίνει είναι μια οικονομικά μη αναγκαία επίθεση στους θεσμούς του κράτους πρόνοιας κι αυτό γίνεται για πολιτικούς λόγους. Είναι κατανοητό ότι η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να λογαριαστεί με αυτή την πραγματικότητα, γιατί θα ήταν χειρότερες οι συνέπειες του να μη την υπολογίσει. Αυτό που χρειάζεται να κάνει η ελληνική κυβέρνηση και νομίζω ότι το κάνει ο Πρωθυπουργός είναι να αρθρώσει μια σαφή εναλλακτική πολιτική και να συσπειρώσει τις αληθινά ευρωπαϊκές δυνάμεις, τις προοδευτικές δυνάμεις, τις δυνάμεις του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου πίσω από ένα τέτοιο όραμα. Πρέπει να συγκροτηθεί ένα μέτωπο αντίθετο με τον φαύλο κύκλο των πολιτικών λιτότητας. Αυτή είναι η ουσία. Γιατί αυτά που προτείνουν τώρα στην Ευρώπη δεν είναι ρεαλιστικά. Δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε τις χρηματογορές να ξανανοίξουν από μόνες τους. Περάσαμε τον Ρουβίκωνα. Η ΕΚΤ αγοράζει ελληνικά και άλλα ομόλογα και θα συνεχίσει να το κάνει. Ο μύθος μιας ΕΚΤ που ενεργεί μόνο για τη σταθερότητα των τιμών πέθανε. Δεύτερο οι δημοσιονομικοί στόχοι, 3% ελλειμάτων και 60% χρέους. Είναι τελείως άσχετοι με τη σημερινή κατάσταση, κανείς δεν μπορεί να δώσει μια λογική εξήγηση γιατί αυτοί και όχι άλλοι και είναι αδύνατο να πραγματοποιηθούν, γιατί οι μειώσεις των εισοδημάτων μειώνουν τους φόρους και ξαναδημιουργούν τα ελλείμματα. Η Ευρώπη είναι μια εμπορική ζώνη που βρίσκεται χοντρικά σε ισορροπία με τον κόσμο. Το πλεόνασμα της Γερμανίας είναι ακριβώς το έλλειμμα της υπόλοιπης Ευρώπης. Τα πλεονάσματα δεν είναι αρετές και τα ελλείμματα κακίες. Δεν μπορεί η Γερμανία να έχει πλεονάσματα, αλλά να μην έχει ομόλογα. Θάπρεπε η Γερμανία και η υπόλοιπη Ευρώπη να μπορούν να συνυπάρχουν όπως η Κίνα, που έχει αμερικανικά ομόλογα και η Αμερική, χωρίς η μία να λέει στην άλλη τι να κάνει. Αυτό πρέπει να κάνει και η Γερμανία, να αφήσει τις άλλες χώρες να κάνουν αυτό που πρέπει. Είναι κυρίαρχες όπως και η Γερμανία. Τα ελληνικά προβλήματα είναι πολύ ειδικά, μόνο μια ελληνική κυβέρνηση μπορεί να τα αντιμετωπίσει.
Ερώτ. Πως βλέπετε την ελληνική απάντηση στην κρίση;
Aπάντ. Βλέπω δύο πράγματα. Υπάρχει βεβαίως αυτή το φοβερό τίμημα της λιτότητας, υπάρχει όμως και ένα θετικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το κράτος, ο φορολογικός μηχανισμός, η διοίκηση των δημόσιων επιχειρήσεων χρειάζεται μεταρρύθμιση. Πέρασε ένας πολύ καλός νόμος για τους δανειολήπτες.
Ερώτ. Θα αποφευχθεί μια μεγάλη ύφεση;
Απ. Η στρατηγική που πρέπει να εφαρμοσθεί πρώτη, είναι η εποικοδομητική εσωτερική μεταρρύθμιση, συνδυασμένη με διαπραγμάτευση με την Ευρώπη, βασισμένη στον οικονομικό ρεαλισμό, που σημαίνει ότι πρέπει να έρθουν με πόρους, με κεφάλαια, με υποστήριξη για την αγορά ομολόγων και τις επενδύσεις. Η κυβέρνηση εφαρμόζει το δικό της κομμάτι, πρέπει και η Ευρώπη να προσέλθει με εποικοδομητικές δεσμεύσεις. Αυτό είναι δυνατό. Αν τώρα η ΕΕ κάνει το αντίθετο, αρχίσει να επιβάλλει κυρώσεις…
Ερ. Αυτό όμως κάνει…
Απ. Αν αυτό συμβεί, η στρατηγική αυτή θα αντιμετωπίσει τεράστια πρόκληση. Αλλά πρέπει να προχωρήσετε στη διαπραγμάτευση, υποθέτοντας ότι η άλλη πλευρά μπορεί να αχθεί να συμπεριφερθεί ρεαλιστικά. Αν αυτό δεν γίνει, θα πρέπει να εξετάσετε τις εναλλακτικές σας. Αλλά κανείς δεν θέλει να καταστρέψει την Ευρώπη, να φύγει η Ελλάδα από το ευρώ, να υποτιμήσει τη δραχμή, να αποποιηθεί τα χρέη. Μια τέτοια λύση θα ήταν πολύ χαοτική, θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος, την ραγδαία υποτίμηση της δραχμής, μια πολύ μεγάλη πτώση του βιοτικού επιπέδου, μια πολύ μεγάλη αναστάτωση, αντίστοιχη προς αυτή του προγράμματος λιτότητας, αλλά πολύ πιο χαοτική. Και επιπλέον η κυβέρνηση θα πάθαινε αυτό που έπαθε η κυβέρνηση Γκαρσία στο Περού, θα γινόταν αντικείμενο τιμωρίας από τη διεθνή κοινότητα. ¨Αρα αυτή η στρατηγική δεν μου φαίνεται βιώσιμη και ορθώς η κυβέρνησή σας επέλεξε καταρχήν να δουλέψει με τους Ευρωπαίους εταίρους. Θα δούμε πόσο θα πετύχει. Τώρα αν πάμε σε πραγματικά ακραίες καταστάσεις, μια χώρα προχωρά τότε σε ακραία μέτρα, είναι καλύτερο όμως να μη φτάνεις εκεί. Βεβαίως, σε κάποιο σημείο θα γίνει κάποια αναδιάρθρωση του χρέους. Και όχι μόνο της Ελλάδας. Αυτό που χρειάζεστε είναι φίλους και συμμάχους. Οικοδομείστε φιλίες, οικοδομείστε συμμαχίες.
Ερ. Συμμάχους μέσα ή έξω από την ΕΕ;
Aπ. Και μέσα και έξω, μπορεί να είναι άλλοι Ευρωπαίοι, μπορεί να είναι η Τουρκία, πρέπει να τους βρείτε…
Ερ. Παραδοσιακά η ελληνική ελίτ αναζητεί συμμάχους σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, στην κοινή γνώμη μας είναι περισσότερο δημοφιλείς η Ρωσία και η Κίνα.
Απ. Εγώ δεν έχω καμμιά αντίρρηση, άλλωστε παντρεύτηκα Κινέζα!
Ερ. Για να ξανάρθουμε στα ευρωπαϊκά, πως είδατε τις τελευταίες αποφάσεις των Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ για την επιβολή αυστηρών κυρώσεων σε όσους υπερβαίνουν τα δημοσιονομικά όρια;
Ap. Οι αποφάσεις των 27 Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ μεγάλες καταστροφή. Οι επιδιώξεις δεν είναι ρεαλιστικές και οι κυρώσεις αναπόφευκτες.
Ερ. Εννοούν αυτό που κάνουν; Πιστεύουν οι Γερμανοί ότι μπορούν να κρατήσουν σε τέτοιο καθεστώς την ευρωζώνη ή δημιουργούν ένα τόσο ασφυκτικό περιβάλλον που μερικές χώρες να φύγουν μόνες τους;
Aπ. Θάταν σφάλμα να αναζητάτε πολύ συνοχή στη γερμανική πολιτική, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες. Υπάρχουν οι φονταμενταλιστές των ελλειμμάτων και οι πολιτικοί που θέλουν να καταστρέψουν το κράτος πρόνοιας. Υπάρχει και ο γερμανικός λαός, που ξέρει πόση αλληλεγγύη χρειάστηκε για την ενοποίηση, ξέρει τι συνέπειες μπορεί να υποστεί από τις ασκούμενες πολιτικές λιτότητας. Θέλουν να δουν οι Γερμανοί να τους κατακλύζουν κύματα μεταναστών από τον Νότο; Το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο πρέπει να είναι ευρωπαϊκό, δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί στη βάση των εθνών. Και πρέπει οι Ευρωπαίοι να καταλάβουν ότι σήμερα μόνο οι ΗΠΑ και η Κίνα μπορούν να σταθούν απέναντι στις δυνάμεις του χρήματος.
Ερ. Αυτά που ζητάτε είναι ασύμβατα με τη δομή της συνθήκης του Μάαστριχτ
Απ. Δεν είναι η πρώτη φορά που μια συνθήκη συγκρούεται με τις ανάγκες οικονομικής επιτυχίας. Αυτό συνέβη και με τη συνθήκη των Βερσαλλιών του 1919 που, σας θυμίζω, επέκρινε ο Κέινς. Τι κάνουμε; Αναθεωρούμε τη συνθήκη.
Ερ. Τάσσεσθε υπέρ μιας νεοκεϋνσιανής πολιτικής στην Ευρώπη…
Απ.Τίποτα το νέο στον κεϋνσιανισμό μου.
Ερ. ¨Εστω. Είναι εφαρμόσιμη χωρίς προστατευτισμό; An αυξήσετε τη ζήτηση στην οικονομία, γιατί η ζήτηση θα παραμείνει εντός Ευρώπης;
Απ. Πιστεύω ότι γίνεται. Πλουτίζοντας οι χώρες ξοδεύουν περισσότερα σε υπηρεσίες και λιγότερα σε βιομηχανικά αγαθά. Δεύτερο, δεν υπάρχει τρόπος να σταματήσεις τους Κινέζους από το να παράγουν ότι θέλουν. Δεν είναι ρεαλιστικό να νομίζεις ότι μπορείς να κρατήσεις τα κινεζικά προϊόντα έξω από τις διεθνείς αγορές. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να καλλιεργήσουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα και τους πόρους που έχουμε.
Ερ. Ναι, αλλά τώρα βρισκόμαστε σε μια κατάσταση που οι Κινέζοι παράγουν, οι Ευρωπαίοι καταναλώνουν και το χρήμα ένας Θεός ξέρει που βρίσκεται, ίσως στα νησιά Καϋμάν
Απ. Οι Ευρωπαίοι παράγουν ένα σωρό πράγματα που δεν παράγουν οι Κινέζοι. Παράγουν πολύ καλύτερη εκπαίδευση, πολύ καλύτερη ανθρώπινη φροντίδα, κι ένα σωρό άλλα πράγματα. Είναι θέμα μηχανισμών και θεσμών χρηματοδότησης. Η αμερικανική οικονομία πήγε μπροστά πολύ καιρό από τον στεγαστικό τομέα, που δεν έχει ανταγωνισμό από την Κίνα.
Ερ. Με δυο λόγια, η δική σας εκτίμηση είναι ότι τα ευρωπαϊκά προβλήματα έχουν να κάνουν πολύ περισσότερο με τη δομή της Ευρώπης κι όχι με την παγκοσμιοποίηση
Απ. Απολύτως. Η παγκοσμιοποίηση χρησιμοποιείται συχνά για να δικαιολογηθούμε γιατί δεν λύνονται προβλήματα που εξαρτώνται από μας
Ερ. Ποια είναι η πρόβλεψή σας για την οικονομική κρίση
Απ. Το τραπεζικό σύστημα, όπως μας είπε και η Υπουργός σας η Κυρία Κατσέλη, είναι δυσλειτουργικό. Δεν δίνουν δάνεια. Πρόκειται για πολύ θεμελιώδες, μακροχρόνιο πρόβλημα, έως ότου υπάρξει ριζική αναδιάρθωση του τραπεζικού τομέα. Χρειαζόμαστε τράπεζες που να στηρίζουν την ανάπτυξη.
Ερ. Το ερώτημα όμως εϊναι η σχέση τραπεζικού κεφαλαίου και πολιτικής εξουσίας. Στην ΕΕ έχει κανείς την εντύπωση ότι είναι περισσότερο ένωση τραπεζών και λιγότερο εθνών
Απ. Αν η Ευρώπη έχει πλήρως αιχμαλωτισθεί από τις τράπεζες, δεν θα επιβιώσει. Τόσο απλά. Πρέπει να αποφασίσει τι θέλει. Αλλά και η Γερμανία πρέπει να αποφασίσει τι θέλει. Γι¨αυτό και ξαναγυρνάω στο μοντέλο ΗΠΑ και Κίνας
Ερ. Ναι αλλά η ελλειμματική χώρα είναι στρατιωτική υπερδύναμη, υπάρχει λοιπόν καλύτερη ισορροπία
Απ. ¨Εχετε δίκηο, αλλά και η Κίνα κερδίζει από την ισορροπία αυτή.
Kόσμος του Επενδυτή, 24.72010
Konstantakopoulos.blogspot.com
Δευτέρα 26 Ιουλίου 2010
Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΕΠΙΤΙΘΕΤΑΙ, Η ΕΛΛΑΔΑ ΨΕΛΛΙΖΕΙ
Υφαλοκρηπίδα, πετρέλαιο και Κύπρος
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου (konstantakopoulos.blogspot.com)
Τις αντοχές Ελλάδας και Κύπρου δοκιμάζει τώρα η ‘Αγκυρα, πραγματοποιώντας σεισμικές έρευνες σε υφαλοκρηπίδα νοτίως του Καστελόριζου, που ανήκει στην Ελλάδα, κατά τη διεθνής σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας. ¨Εχουν προαναγγελθεί ταυτόχρονα και έρευνες στην γειτνιάζουσα κυπριακή υφαλοκρηπίδα.
H Ελλάδα “αντέδρασε” στέλνοντας ένα σκάφος του λιμενικού (λες και επρόκειτο για παράνομο ψαρά) που είπε στον Τούρκο πλοίαρχο να φύγει, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Αυτό, κατά τα Υπουργείο Εξωτερικών, συνιστά άσκηση κυριαρχίας, στην πραγματικότητα όμως είναι ανεπιτυχής άσκηση κυριαρχίας. Το Πίρι Ρέις ασκεί κυριαρχία, αφού αυτό κάνει ότι θέλει. Εκτός όμως από το διεθνές δίκαιο, καλούμεθα τώρα να ξεχάσουμε και τα ελληνικά. Ταυτόχρονα ο Ανυπεξ κ. Δρούτσας που συναντήθηκε δύο φορές με τον κ. Νταβούτογλου στο Καζαχστάν του ζήτησε επίσης την διακοπή των ερευνών, ομοίως χωρίς αποτέλεσμα.
Για να δώσουμε ένα μέτρο σύγκρισης, ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε πει “βυθίσατε το Χόρα” σε αντίστοιχη περίπτωση το 1976, ενώ το 1987 Ελλάδα και Τουρκία έφτασαν σε σχεδόν πόλεμο όταν το τουρκικό Σισμίκ απείλησε να βγει στο Αιγαίο. Πιο πρόσφατα, η Τουρκία έστειλε μια φρεγάτα στα ανοιχτά της Κύπρου, αναγκάζοντας νορβηγικό σκάφος που εκτελούσε έρευνες να τις διακόψει, ενώ ελληνική κανονιοφόρος ζήτησε από νορβηγικό σκάφος να αποχωρήσει από την περιοχή Καστελλόριζου.
Βεβαίως, κανείς δεν επιθυμεί αψήφιστα μια κλιμάκωση. Αλλά κάπως δεν πρέπει και η Ελλάδα να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της; Για ποιόν ακριβώς λόγο αγοράζει πανάκριβες φρεγάτες; Γιατί δεν εμφανίζονται καν στη θαλάσσια περιοχή του Καστελλόριζου, ούτε στην περιοχή της Κύπρου, με την οποία υποτίθεται ότι μας συνδέει το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου; Αλλά τις βρίσκει κανείς να πλέουν στο ΄Αντεν κατά των … πειρατών ή στον Κόλπο κατά των “τρομοκρσατών”, εις βάρος των Ελλήνων φορολογουμένων;
Προφανώς, η κυβέρνηση θεωρεί ότι τυχόν χρήση του ελληνικού πολεμικού ναυτικού θα κλιμάκωνε την ένταση. Με αυτό όμως το επιχείρημα που ακριβώς, διερωτάται κανείς, πρέπει να φτάσουν τα τουρκικά πλοία, για να ενεργοποιηθεί το ελληνικό ναυτικό; Στην πραγματικότητα, η ελληνική υποχωρητικότητα είναι που τροφοδοτεί την τουρκική επιθετικότητα και καθιστά πιθανότερη μια σοβαρότερη, πιο επικίνδυνη κρίση στο μέλλον. Η ¨Αγκυρα συμπεραίνει ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να της κάνει απολύτως τίποτα και εγγράφει δικαιώματα, την ίδια ώρα που στην Αθήνα ο Αν ΥΠΕΞ κάνει κοπλιμέντα στον εαυτό του για την μετριοπάθειά του, εφευρίσκοντας όρους όπως “ειρηνική επιθετική στρατηγική”. Σε σημείο που, ακόμη και η Ντόρα Μπακογιάννη, εγκαλεί την κυβέρνηση για υποχωρητικότητα.
Ακόμη κι αν δεχθούμε ότι η ελληνική κυβέρνηση καλώς δεν θέλει ούτε να εμφανίζει το ναυτικό και την αεροπορία της χώρας, γιατί δεν χρησιμοποιεί τα διπλωματικά όπλα που διαθέτει; Γιατί επιμένει να στηρίζει παντοιοτρόπως την τουρκική ένταξη στην ΕΕ; Μόλις προ ολίγων ημερών Αθήνα και Λευκωσία άνοιξαν ένα ακόμα κεφάλαιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ¨Αγκυρας, η οποία, σε αντάλλαγμα, πολλαπλασίασε τις προκλήσεις της! Γιατί η Αθήνα συνεχίζει κανονικά τις διαπραγματεύσεις για το Αιγαίο, παρόλο που δεν σημειώνεται καμμία πρόοδος; Γιατί δεν χαλάει τον κόσμο πολιτικο-διπλωματικά, αλλά περιορίζεται σε ρηματικές διακοινώσεις, προορισμένες για τον σκουπιδοφάγο του Τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών;
Δεν είναι άλλωστε μόνο το Καστελλόριζο. ¨Εχουμε σειρά επιθετικών δράσεων, το τελευταίο διάστημα, στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου. Η κυβέρνηση αντέδρασε στις δράσεις αυτές περιορίζοντας τις αναχαιτίσεις από ελληνικά μαχητικά και υποδεχόμενη στην Αθήνα τη μισή κυβέρνηση Ερντογάν, κατά τρόπο που θα ταίριαζε στον μεγαλύτερο σύμμαχο και φίλο της Αθήνας. ¨Όχι σε μια κυβέρνηση που απειλεί την Ελλάδα και κατέχει την Κύπρο!
Εδώ και 15 χρόνια, η Ελλάδα εμφανίζει διεθνώς την Τουρκία ως την καλύτερη φίλη της, με την οποία είναι απαραίτητο να τερματισθούν οι εθνικιστικές αντιπαραθέσεις του παρελθόντος. Εδώ και 11 χρόνια, είναι ένας από τους κυριότερους υποστηρικτές της ένταξής της στην ΕΕ και μάλιστα, τα τελευταία χρόνια, εις βάρος των σχέσεών της με τη Γαλλία και τη Γερμανία. Από τη διεθνή πολιτική και διπλωματία έχουν εξαφανισθεί η απειλή κατά της Ελλάδος, ως αποτέλεσμα της οποίας κατεστράφη οικονομικά η χώρα, όπως και η συνεχιζόμενη εισβολή και κατοχή της Κύπρου. ¨Εχουν μείνει κάποιες διαφορές που πρέπει να λυθούν, για το κυπριακό μάλιστα μάλλον μεγαλύτερη ευθύνη έχουν οι Ελληνοκύπριοι, αφού ουδείς μπήκε στον κόπο να εξηγήσει στη διεθνή κοινή γνώμη, με καταληπτά επιχειρήματα, γιατί απερρίφθη το σχέδιο Ανάν. Με δύο λόγια, η Τουρκία έχει πρακτικά αθωωθεί για όσα διαπράττει εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου. Θα είναι πολύ δύσκολο αύριο, να επανέλθει ξαφνικά η Αθήνα και η Λευκωσία σε μια πολιτική καταγγελίας της τουρκικής δράσης.
Την ίδια περίοδο, η ¨Αγκυρα όχι μόνο δεν παραλείπει να προβάλλει τις θέσεις της διεθνώς, χωρίς να τη συγκρατεί η επιδίωξη της προσέγγισης και της φιλίας, αλλά και δεν κάθεται καθόλου ήσυχη στο μέτωπο των διαρκώς διευρυνόμενων διεκδικήσεών της, όπως τώρα που διεκδικεί μια τεράστια περιοχή στην Αν. Μεσόγειο, πιθανώς πλούσια σε υδρογονάνθρακες, αλλά και στρατηγικής σημασίας γιατί συνδέει τον ελλαδικό με τον κυπριακό χώρο και είναι απαραίτητος κρίκος στην άμυνα του δεύτερου. (Δεν είναι τυχαίο ότι το σχέδιο ¨Ατσεσον, στο μέτρο που υπήρξε, προέβλεπε την παράδοση του Καστελόριζου στην Τουρκία).
Η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού συμμερίζεται την επιδίωξη του Γιώργου Παπανδρέου για προσπάθεια επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών και του κυπριακού. ¨Όμως δεν συμμερίζεται καθόλου την επίλυση εις βάρος των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Επιπλέον, η πολιτική του κατευνασμού που ακολουθεί συστηματικά η Αθήνα, είτε ως αποτέλεσμα του φοβικού συνδρόμου της, είτε ως αποτέλεσμα ιδεοληψιών, είτε ως αποτέλεσμα ξένης εξάρτησης, δεν οδηγεί παρά στην επιδείνωση της κατάστασης. Με δεδομένη την ελληνική οικονομική κρίση και την υπαγωγή στην εξουσία των διεθνών τραπεζιτών και του ΔΝΤ, οι διαρκείς υποχωρήσεις εγκυμονούν είτε κίνδυνο μεγάλης κρίσης από χειρότερες θέσεις αύριο, είτε τη σημαντικότερη απειλή για τα ελληνικά εθνικά δικαιώματα μετά το 1974.
Κάθε πολιτική κρίνεται εν τέλει εκ του αποτελέσματος. Η ελληνική εξωτερική πολιτική μετά το 1996, είχε μόνο αρνητικά αποτελέσματα για την Ελλάδα και την Κύπρο. Το μόνο που θα μπορούσε να θεωρηθεί θετικό ήταν η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Αλλά η ένταξη αυτή δεν οφείλεται στην ασκηθείσα πολιτική, έγινε παρά την πολιτική αυτή. Πρώτον, ήταν αδύνατο για το ελληνικό κοινοβούλιο να εγκρίνει τη μεγάλη διεύρυνση χωρίς την Κύπρο. Δεύτερο, ήταν αδύνατο να προχωρήσει το αγγλοαμερικανικό σχέδιο ένταξης της Τουρκίας, χωρίς προηγούμενη ένταξη της Κύπρου. Τρίτο και κυριότερο, ο προγραμματισμός ήταν να έχει διαλυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία και να έχει αντικατασταθεί από ένα προτεκτοράτο τριών ξένων δικαστών και τριών ξένων στρατών πριν από την ένταξη. Η πολιτική αυτή ανετράπη με το δημοψήφισμα του 2004, που διέσωσε το κυπριακό κράτος.
Κάθε πολιτική κρίνεται εκ του αποτελέσματος και όχι εκ των προθέσεων, αληθών ή προσχηματικών. Η πολιτική κατευνασμού της Τουρκίας και υποστήριξης πάση θυσία (της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ευρώπης) της τουρκικής ένταξής στην ΕΕ έχει προ πολλού αποτύχει με το κριτήριο της πράξης και όχι των πολιτικο-ιδεολογικών προτιμήσεων. Οδηγεί μάλιστα σε απομόνωση τη χώρα, που έχει κερδίσει σφαλιάρες από αυτούς που ωφελούνται (Τουρκία, ΗΠΑ, Βρετανία) και περιφρόνηση από τους Γερμανούς και τους Γάλλους.
Επίκαιρα, 23.7.2010
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου (konstantakopoulos.blogspot.com)
Τις αντοχές Ελλάδας και Κύπρου δοκιμάζει τώρα η ‘Αγκυρα, πραγματοποιώντας σεισμικές έρευνες σε υφαλοκρηπίδα νοτίως του Καστελόριζου, που ανήκει στην Ελλάδα, κατά τη διεθνής σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας. ¨Εχουν προαναγγελθεί ταυτόχρονα και έρευνες στην γειτνιάζουσα κυπριακή υφαλοκρηπίδα.
H Ελλάδα “αντέδρασε” στέλνοντας ένα σκάφος του λιμενικού (λες και επρόκειτο για παράνομο ψαρά) που είπε στον Τούρκο πλοίαρχο να φύγει, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Αυτό, κατά τα Υπουργείο Εξωτερικών, συνιστά άσκηση κυριαρχίας, στην πραγματικότητα όμως είναι ανεπιτυχής άσκηση κυριαρχίας. Το Πίρι Ρέις ασκεί κυριαρχία, αφού αυτό κάνει ότι θέλει. Εκτός όμως από το διεθνές δίκαιο, καλούμεθα τώρα να ξεχάσουμε και τα ελληνικά. Ταυτόχρονα ο Ανυπεξ κ. Δρούτσας που συναντήθηκε δύο φορές με τον κ. Νταβούτογλου στο Καζαχστάν του ζήτησε επίσης την διακοπή των ερευνών, ομοίως χωρίς αποτέλεσμα.
Για να δώσουμε ένα μέτρο σύγκρισης, ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε πει “βυθίσατε το Χόρα” σε αντίστοιχη περίπτωση το 1976, ενώ το 1987 Ελλάδα και Τουρκία έφτασαν σε σχεδόν πόλεμο όταν το τουρκικό Σισμίκ απείλησε να βγει στο Αιγαίο. Πιο πρόσφατα, η Τουρκία έστειλε μια φρεγάτα στα ανοιχτά της Κύπρου, αναγκάζοντας νορβηγικό σκάφος που εκτελούσε έρευνες να τις διακόψει, ενώ ελληνική κανονιοφόρος ζήτησε από νορβηγικό σκάφος να αποχωρήσει από την περιοχή Καστελλόριζου.
Βεβαίως, κανείς δεν επιθυμεί αψήφιστα μια κλιμάκωση. Αλλά κάπως δεν πρέπει και η Ελλάδα να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της; Για ποιόν ακριβώς λόγο αγοράζει πανάκριβες φρεγάτες; Γιατί δεν εμφανίζονται καν στη θαλάσσια περιοχή του Καστελλόριζου, ούτε στην περιοχή της Κύπρου, με την οποία υποτίθεται ότι μας συνδέει το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου; Αλλά τις βρίσκει κανείς να πλέουν στο ΄Αντεν κατά των … πειρατών ή στον Κόλπο κατά των “τρομοκρσατών”, εις βάρος των Ελλήνων φορολογουμένων;
Προφανώς, η κυβέρνηση θεωρεί ότι τυχόν χρήση του ελληνικού πολεμικού ναυτικού θα κλιμάκωνε την ένταση. Με αυτό όμως το επιχείρημα που ακριβώς, διερωτάται κανείς, πρέπει να φτάσουν τα τουρκικά πλοία, για να ενεργοποιηθεί το ελληνικό ναυτικό; Στην πραγματικότητα, η ελληνική υποχωρητικότητα είναι που τροφοδοτεί την τουρκική επιθετικότητα και καθιστά πιθανότερη μια σοβαρότερη, πιο επικίνδυνη κρίση στο μέλλον. Η ¨Αγκυρα συμπεραίνει ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να της κάνει απολύτως τίποτα και εγγράφει δικαιώματα, την ίδια ώρα που στην Αθήνα ο Αν ΥΠΕΞ κάνει κοπλιμέντα στον εαυτό του για την μετριοπάθειά του, εφευρίσκοντας όρους όπως “ειρηνική επιθετική στρατηγική”. Σε σημείο που, ακόμη και η Ντόρα Μπακογιάννη, εγκαλεί την κυβέρνηση για υποχωρητικότητα.
Ακόμη κι αν δεχθούμε ότι η ελληνική κυβέρνηση καλώς δεν θέλει ούτε να εμφανίζει το ναυτικό και την αεροπορία της χώρας, γιατί δεν χρησιμοποιεί τα διπλωματικά όπλα που διαθέτει; Γιατί επιμένει να στηρίζει παντοιοτρόπως την τουρκική ένταξη στην ΕΕ; Μόλις προ ολίγων ημερών Αθήνα και Λευκωσία άνοιξαν ένα ακόμα κεφάλαιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ¨Αγκυρας, η οποία, σε αντάλλαγμα, πολλαπλασίασε τις προκλήσεις της! Γιατί η Αθήνα συνεχίζει κανονικά τις διαπραγματεύσεις για το Αιγαίο, παρόλο που δεν σημειώνεται καμμία πρόοδος; Γιατί δεν χαλάει τον κόσμο πολιτικο-διπλωματικά, αλλά περιορίζεται σε ρηματικές διακοινώσεις, προορισμένες για τον σκουπιδοφάγο του Τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών;
Δεν είναι άλλωστε μόνο το Καστελλόριζο. ¨Εχουμε σειρά επιθετικών δράσεων, το τελευταίο διάστημα, στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου. Η κυβέρνηση αντέδρασε στις δράσεις αυτές περιορίζοντας τις αναχαιτίσεις από ελληνικά μαχητικά και υποδεχόμενη στην Αθήνα τη μισή κυβέρνηση Ερντογάν, κατά τρόπο που θα ταίριαζε στον μεγαλύτερο σύμμαχο και φίλο της Αθήνας. ¨Όχι σε μια κυβέρνηση που απειλεί την Ελλάδα και κατέχει την Κύπρο!
Εδώ και 15 χρόνια, η Ελλάδα εμφανίζει διεθνώς την Τουρκία ως την καλύτερη φίλη της, με την οποία είναι απαραίτητο να τερματισθούν οι εθνικιστικές αντιπαραθέσεις του παρελθόντος. Εδώ και 11 χρόνια, είναι ένας από τους κυριότερους υποστηρικτές της ένταξής της στην ΕΕ και μάλιστα, τα τελευταία χρόνια, εις βάρος των σχέσεών της με τη Γαλλία και τη Γερμανία. Από τη διεθνή πολιτική και διπλωματία έχουν εξαφανισθεί η απειλή κατά της Ελλάδος, ως αποτέλεσμα της οποίας κατεστράφη οικονομικά η χώρα, όπως και η συνεχιζόμενη εισβολή και κατοχή της Κύπρου. ¨Εχουν μείνει κάποιες διαφορές που πρέπει να λυθούν, για το κυπριακό μάλιστα μάλλον μεγαλύτερη ευθύνη έχουν οι Ελληνοκύπριοι, αφού ουδείς μπήκε στον κόπο να εξηγήσει στη διεθνή κοινή γνώμη, με καταληπτά επιχειρήματα, γιατί απερρίφθη το σχέδιο Ανάν. Με δύο λόγια, η Τουρκία έχει πρακτικά αθωωθεί για όσα διαπράττει εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου. Θα είναι πολύ δύσκολο αύριο, να επανέλθει ξαφνικά η Αθήνα και η Λευκωσία σε μια πολιτική καταγγελίας της τουρκικής δράσης.
Την ίδια περίοδο, η ¨Αγκυρα όχι μόνο δεν παραλείπει να προβάλλει τις θέσεις της διεθνώς, χωρίς να τη συγκρατεί η επιδίωξη της προσέγγισης και της φιλίας, αλλά και δεν κάθεται καθόλου ήσυχη στο μέτωπο των διαρκώς διευρυνόμενων διεκδικήσεών της, όπως τώρα που διεκδικεί μια τεράστια περιοχή στην Αν. Μεσόγειο, πιθανώς πλούσια σε υδρογονάνθρακες, αλλά και στρατηγικής σημασίας γιατί συνδέει τον ελλαδικό με τον κυπριακό χώρο και είναι απαραίτητος κρίκος στην άμυνα του δεύτερου. (Δεν είναι τυχαίο ότι το σχέδιο ¨Ατσεσον, στο μέτρο που υπήρξε, προέβλεπε την παράδοση του Καστελόριζου στην Τουρκία).
Η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού συμμερίζεται την επιδίωξη του Γιώργου Παπανδρέου για προσπάθεια επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών και του κυπριακού. ¨Όμως δεν συμμερίζεται καθόλου την επίλυση εις βάρος των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Επιπλέον, η πολιτική του κατευνασμού που ακολουθεί συστηματικά η Αθήνα, είτε ως αποτέλεσμα του φοβικού συνδρόμου της, είτε ως αποτέλεσμα ιδεοληψιών, είτε ως αποτέλεσμα ξένης εξάρτησης, δεν οδηγεί παρά στην επιδείνωση της κατάστασης. Με δεδομένη την ελληνική οικονομική κρίση και την υπαγωγή στην εξουσία των διεθνών τραπεζιτών και του ΔΝΤ, οι διαρκείς υποχωρήσεις εγκυμονούν είτε κίνδυνο μεγάλης κρίσης από χειρότερες θέσεις αύριο, είτε τη σημαντικότερη απειλή για τα ελληνικά εθνικά δικαιώματα μετά το 1974.
Κάθε πολιτική κρίνεται εν τέλει εκ του αποτελέσματος. Η ελληνική εξωτερική πολιτική μετά το 1996, είχε μόνο αρνητικά αποτελέσματα για την Ελλάδα και την Κύπρο. Το μόνο που θα μπορούσε να θεωρηθεί θετικό ήταν η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Αλλά η ένταξη αυτή δεν οφείλεται στην ασκηθείσα πολιτική, έγινε παρά την πολιτική αυτή. Πρώτον, ήταν αδύνατο για το ελληνικό κοινοβούλιο να εγκρίνει τη μεγάλη διεύρυνση χωρίς την Κύπρο. Δεύτερο, ήταν αδύνατο να προχωρήσει το αγγλοαμερικανικό σχέδιο ένταξης της Τουρκίας, χωρίς προηγούμενη ένταξη της Κύπρου. Τρίτο και κυριότερο, ο προγραμματισμός ήταν να έχει διαλυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία και να έχει αντικατασταθεί από ένα προτεκτοράτο τριών ξένων δικαστών και τριών ξένων στρατών πριν από την ένταξη. Η πολιτική αυτή ανετράπη με το δημοψήφισμα του 2004, που διέσωσε το κυπριακό κράτος.
Κάθε πολιτική κρίνεται εκ του αποτελέσματος και όχι εκ των προθέσεων, αληθών ή προσχηματικών. Η πολιτική κατευνασμού της Τουρκίας και υποστήριξης πάση θυσία (της Ελλάδας, της Κύπρου και της Ευρώπης) της τουρκικής ένταξής στην ΕΕ έχει προ πολλού αποτύχει με το κριτήριο της πράξης και όχι των πολιτικο-ιδεολογικών προτιμήσεων. Οδηγεί μάλιστα σε απομόνωση τη χώρα, που έχει κερδίσει σφαλιάρες από αυτούς που ωφελούνται (Τουρκία, ΗΠΑ, Βρετανία) και περιφρόνηση από τους Γερμανούς και τους Γάλλους.
Επίκαιρα, 23.7.2010
Δευτέρα 19 Ιουλίου 2010
ΣΕΓΚΟΛΕΝ ΡΟΥΑΓΙΑΛ: ΣΕ ΛΑΘΟΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Η ΕΥΡΩΠΗ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟ
Προσκεκλημένη του Γιώργου Παπανδρέου η Γαλλίδα Σοσιαλίστρια Σεγκολέν Ρουαγιάλ, αντίπαλος του Νικολά Σαρκοζί στις τελευταίες προεδρικές εκλογές και, πιθανόν, και στις επόμενες, βρέθηκε και στο φετινό συμπόσιο της Σύμης που έγινε την περασμένη εβδομάδα στον Πόρο. Την συναντήσαμε στο περιθώριο των εργασιών και της ζητήσαμε τις απόψεις της για την ελληνική, αλλά και την ευρωπαϊκή κρίση.
Ερ. Αυτή τη φορά, η συμμετοχή σας στο συμπόσιο της Σύμης συνέπεσε με την Ελλάδα να είναι στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας…
Απ. Πράγματι. Είμαστε σε μια εποχή πολύ οδυνηρών μεταρρυθμίσεων, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στη Γαλλία επίσης. Η γαλλική κυβέρνηση, του Προέδρου Σαρκοζί λαμβάνει πολύ σκληρά μέτρα στο συνταξιοδοτικό και πολύ άδικα μέτρα στο φορολογικό. Αν όμως ο Γιώργος Παπανδρέου πετυχαίνει, είναι γιατί διαθέτει την ηθική αξιοπιστία, γιατί προσφέρει την εγγύηση ότι οι θυσίες και οι προσπάθειες θα πιάσουν τόπο, ότι αν πετύχει θα επαναφέρει αυτά που περικόπτει. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον Γιώργο Παπανδρέου και τον Νικολά Σαρκοζί, η διαφορά ανάμεσα στους Σοσιαλιστές και τη Δεξιά.
Ερ. Μιλώντας συνολικά για την ΕΕ βλέπουμε να επιμένει και να εντείνει, υπό γερμανική έμπνευση, τη γραμμή σκλήρυνσης των πολιτικών λιτότητας.
Απ. Η Ευρώπη δεν πάει στη σωστή κατεύθυνση. Με μια τέτοια κατεύθυνση κινδυνεύουμε να ξαναζήσουμε τη δεκαετία του 1930, όταν η οικονομική κρίση οδήγησε στην άνοδο του Χίτλερ και την ανάδυση των εθνικισμών. Ακούστε, το πρόβλημα, που το συζητήσαμε κι εδώ, είναι πώς να συνδυάσουμε το φρένο και το γκάζι. Από τη μια να ελέγξουμε τα ελλείμματα και τα χρέη, από την άλλη να μην οδηγηθούμε στην ύφεση. Η Ελλάδα έχει ένα μειονέκτημα, το ευρώ, την αδυναμία άσκησης νομισματικής πολιτικής. Από την άλλη όμως μπορεί να επωφεληθεί από την ευρωπαϊκή βοήθεια, ιδίως από τα Ταμεία Συνοχής. Πρέπει να διαμορφώσει μια τέτοια στρατηγική και γι¨ αυτή τη στρατηγική μας μίλησαν ο Πρωθυπουργός και οι Υπουργοί Οικονομικών, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.
Ερ, Το ευρωπαϊκό σχέδιο για την Ελλάδα επικρίθηκε ως ιδιαίτερα αυστηρό και μη ρεαλιστικό. Ποτέ για παράδειγμα δεν μπόρεσε μια χώρα να μειώσει τόσο γρήγορα το έλλειμμά της. Ποια είναι η γνώμη σας; Θα μπορούσαν οι όροι να γίνουν ενδεχομένως ελαστικότεροι;
Απ. Η Ευρώπη έχει ευθύνες, κυρίως γιατί υπήρξε πολύ αργή στην απάντησή της στην ελληνική κρίση, ιδίως λόγω της Γερμανίας. Χρειάζεται μια πολύ μεγαλύτερη αλληλεγγύη στην ¨Ενωση, και, βεβαίως, ιδιαίτερα, μεταξύ των μεσογειακών χωρών. Θα πρέπει και οι καπιταλιστές, οι κεφαλαιοκράτες να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κρίσης, όπως συμβάλει και η εργασία. Σώσαμε τις τράπεζες πριν από δύο χρόνια, αυτό όμως σημαίνει ότι πρέπει να δίνουν κάποιο λογαριασμό, πρέπει να ελέγχονται οι δραστηριότητές τους. Γιατί παίρνουν το σπίτι ενός φορολογούμενου που χρωστάει στην τράπεζα, αλλά όταν η τράπεζα χρεωκοπεί πρέπει να τη σώζουμε; Πρέπει να υπάρχει στήριξη και εγγύηση για τις τράπεζες στις δραστηριότητες που ενισχύουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όχι όμως στήριξη και εγγύηση για τις κερδοσκοπικές τους δραστηριότητες. Η απάντησή μας στο πρόβλημα του ελέγχου των τραπεζών υπήρξε πολύ αδύνατη, πολύ απρόθυμη. Η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να πρωταγωνιστήσει, να απαιτήσει τη ρύθμιση της τραπεζικής αγοράς.
Eρ. Φαίνεται όμως ότι οι τράπεζες διαθέτουν τεράστια επιρροή τώρα στην πολιτική ζωή…
Απ. Πράγματι. Στη Γαλλία υποστήριξαν μαζικά την υποψηφιότητα του Σαρκοζί.
Ερ, Και πως θα συνδυασθεί φρένο και γκάζι; Ποιο είναι το σωστό μείγμα πολιτικής;
Απ. Πρέπει να υπάρξει αυστηρότητα από τη μια μεριά, αλλά η ζήτηση, η συνολική αγοραστική δύναμη να μην πέσει πιο κάτω από την προσφορά από την άλλη. Αλλά ξέρετε, μιλάμε για μια δημοκρατική διαδικασία. Αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι οικονομολόγοι είναι η σημασία του ψυχολογικού παράγοντα. Η σύνδεση, η συμμετοχή των πολιτών είναι ένα πολύ κρίσιμο στοιχείο για να πετύχει μια πολιτική, μια μεταρρύθμιση, για να αντιμετωπισθεί μια κρίση. Το ενδιαφέρον της εμπειρίας του Γιώργου Παπανδρέου είναι η ανοιχτή διαβούλευση με τους πολίτες, η συμμετοχική δημοκρατία.
Ερ. Η παρούσα κρίση ανέδειξε για πολλούς ένα θεμελιώδες, δομικό πρόβλημα λειτουργίας της ευρωζώνης, όπως το ανέδειξε άλλωστε, και πριν πέντε χρόνια, η απόρριψη από τον γαλλικό λαό της ευρωπαϊκής συνταγματικής συνθήκης. Η δομή του Μάαστριχτ στηρίζεται στην απαγόρευση της αλληλεγγύης, το no bail out, είναι δυνατόν όμως να επιβιώσει μακροχρόνια μια ¨Ενωση που στηρίζεται στην απαγόρευση αλληλεγγύης; Μήπως πρέπει να αλλάξουν οι κανόνες της ΕΚΤ, μήπως χρειαζόμαστε και κοινωνικό Μάαστριχτ και μια ευρωπαίκή βιομηχανική πολιτική π.χ.;
Απ. Χρειάζεται αλλαγή της δομής. Αυτό όμως δεν είναι δουλειά των ευρωπαϊκών θεσμών να το κάνουν, είναι δουλειά των κρατών-μελών. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει συμφωνία επ¨αυτού σε επίπεδο κυβερνήσεων, πολιτικών ηγεσιών και ιδίως των Γερμανών. Αυτό μας οδηγεί σε καταστάσεις τύπου “ο καθένας για τον εαυτό του”, καταστάσεις που μπορεί να μας οδηγήσουν όλους σε ζημιά. Είναι κάτι σαν το σύνδρομο του φυλακισμένου. Είναι πολλοί φυλακισμένοι που αν μοιραστούν το κόστος και το ρίσκο και συνεργασθούν θα μπορέσουν να φύγουν από τη φυλακή. Κανείς όμως δεν θέλει να αρχίσει γιατί κινδυνεύει να πληρώσει τα σπασμένα. Πιστεύω όμως πολύ στην περιφερειακή συνεργασία, θάπρεπε να συνεργασθείτε με την Τουρκία, στα Βαλκάνια.
Ερ. Γιατί οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές δεν αναλαμβάνουν μια πρωτοβουλία ριζικής αναμόρφωσης της ΕΕ;
Απ. Πήραμε πρωτοβουλία με την επιστολή του Προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, του Γιώργου Παπανδρέου, που την απηύθυνε μάλιστα και σε όλα τα κράτη μέλη των G20. Αναφέρεται στην ανάγκη να τεθεί στο αυτό επίπεδο προτεραιότητας η κοινωνική δικαιοσύνη και οι οικονομικές πολιτικές και να αντιμετωπισθεί ταυτόχρονα η οικολογική κρίση.
Κόσμος του Επενδυτή, 17.07.2010
Konstantakopoulos.blogspot.com
Προσκεκλημένη του Γιώργου Παπανδρέου η Γαλλίδα Σοσιαλίστρια Σεγκολέν Ρουαγιάλ, αντίπαλος του Νικολά Σαρκοζί στις τελευταίες προεδρικές εκλογές και, πιθανόν, και στις επόμενες, βρέθηκε και στο φετινό συμπόσιο της Σύμης που έγινε την περασμένη εβδομάδα στον Πόρο. Την συναντήσαμε στο περιθώριο των εργασιών και της ζητήσαμε τις απόψεις της για την ελληνική, αλλά και την ευρωπαϊκή κρίση.
Ερ. Αυτή τη φορά, η συμμετοχή σας στο συμπόσιο της Σύμης συνέπεσε με την Ελλάδα να είναι στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας…
Απ. Πράγματι. Είμαστε σε μια εποχή πολύ οδυνηρών μεταρρυθμίσεων, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στη Γαλλία επίσης. Η γαλλική κυβέρνηση, του Προέδρου Σαρκοζί λαμβάνει πολύ σκληρά μέτρα στο συνταξιοδοτικό και πολύ άδικα μέτρα στο φορολογικό. Αν όμως ο Γιώργος Παπανδρέου πετυχαίνει, είναι γιατί διαθέτει την ηθική αξιοπιστία, γιατί προσφέρει την εγγύηση ότι οι θυσίες και οι προσπάθειες θα πιάσουν τόπο, ότι αν πετύχει θα επαναφέρει αυτά που περικόπτει. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον Γιώργο Παπανδρέου και τον Νικολά Σαρκοζί, η διαφορά ανάμεσα στους Σοσιαλιστές και τη Δεξιά.
Ερ. Μιλώντας συνολικά για την ΕΕ βλέπουμε να επιμένει και να εντείνει, υπό γερμανική έμπνευση, τη γραμμή σκλήρυνσης των πολιτικών λιτότητας.
Απ. Η Ευρώπη δεν πάει στη σωστή κατεύθυνση. Με μια τέτοια κατεύθυνση κινδυνεύουμε να ξαναζήσουμε τη δεκαετία του 1930, όταν η οικονομική κρίση οδήγησε στην άνοδο του Χίτλερ και την ανάδυση των εθνικισμών. Ακούστε, το πρόβλημα, που το συζητήσαμε κι εδώ, είναι πώς να συνδυάσουμε το φρένο και το γκάζι. Από τη μια να ελέγξουμε τα ελλείμματα και τα χρέη, από την άλλη να μην οδηγηθούμε στην ύφεση. Η Ελλάδα έχει ένα μειονέκτημα, το ευρώ, την αδυναμία άσκησης νομισματικής πολιτικής. Από την άλλη όμως μπορεί να επωφεληθεί από την ευρωπαϊκή βοήθεια, ιδίως από τα Ταμεία Συνοχής. Πρέπει να διαμορφώσει μια τέτοια στρατηγική και γι¨ αυτή τη στρατηγική μας μίλησαν ο Πρωθυπουργός και οι Υπουργοί Οικονομικών, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.
Ερ, Το ευρωπαϊκό σχέδιο για την Ελλάδα επικρίθηκε ως ιδιαίτερα αυστηρό και μη ρεαλιστικό. Ποτέ για παράδειγμα δεν μπόρεσε μια χώρα να μειώσει τόσο γρήγορα το έλλειμμά της. Ποια είναι η γνώμη σας; Θα μπορούσαν οι όροι να γίνουν ενδεχομένως ελαστικότεροι;
Απ. Η Ευρώπη έχει ευθύνες, κυρίως γιατί υπήρξε πολύ αργή στην απάντησή της στην ελληνική κρίση, ιδίως λόγω της Γερμανίας. Χρειάζεται μια πολύ μεγαλύτερη αλληλεγγύη στην ¨Ενωση, και, βεβαίως, ιδιαίτερα, μεταξύ των μεσογειακών χωρών. Θα πρέπει και οι καπιταλιστές, οι κεφαλαιοκράτες να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κρίσης, όπως συμβάλει και η εργασία. Σώσαμε τις τράπεζες πριν από δύο χρόνια, αυτό όμως σημαίνει ότι πρέπει να δίνουν κάποιο λογαριασμό, πρέπει να ελέγχονται οι δραστηριότητές τους. Γιατί παίρνουν το σπίτι ενός φορολογούμενου που χρωστάει στην τράπεζα, αλλά όταν η τράπεζα χρεωκοπεί πρέπει να τη σώζουμε; Πρέπει να υπάρχει στήριξη και εγγύηση για τις τράπεζες στις δραστηριότητες που ενισχύουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όχι όμως στήριξη και εγγύηση για τις κερδοσκοπικές τους δραστηριότητες. Η απάντησή μας στο πρόβλημα του ελέγχου των τραπεζών υπήρξε πολύ αδύνατη, πολύ απρόθυμη. Η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να πρωταγωνιστήσει, να απαιτήσει τη ρύθμιση της τραπεζικής αγοράς.
Eρ. Φαίνεται όμως ότι οι τράπεζες διαθέτουν τεράστια επιρροή τώρα στην πολιτική ζωή…
Απ. Πράγματι. Στη Γαλλία υποστήριξαν μαζικά την υποψηφιότητα του Σαρκοζί.
Ερ, Και πως θα συνδυασθεί φρένο και γκάζι; Ποιο είναι το σωστό μείγμα πολιτικής;
Απ. Πρέπει να υπάρξει αυστηρότητα από τη μια μεριά, αλλά η ζήτηση, η συνολική αγοραστική δύναμη να μην πέσει πιο κάτω από την προσφορά από την άλλη. Αλλά ξέρετε, μιλάμε για μια δημοκρατική διαδικασία. Αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι οικονομολόγοι είναι η σημασία του ψυχολογικού παράγοντα. Η σύνδεση, η συμμετοχή των πολιτών είναι ένα πολύ κρίσιμο στοιχείο για να πετύχει μια πολιτική, μια μεταρρύθμιση, για να αντιμετωπισθεί μια κρίση. Το ενδιαφέρον της εμπειρίας του Γιώργου Παπανδρέου είναι η ανοιχτή διαβούλευση με τους πολίτες, η συμμετοχική δημοκρατία.
Ερ. Η παρούσα κρίση ανέδειξε για πολλούς ένα θεμελιώδες, δομικό πρόβλημα λειτουργίας της ευρωζώνης, όπως το ανέδειξε άλλωστε, και πριν πέντε χρόνια, η απόρριψη από τον γαλλικό λαό της ευρωπαϊκής συνταγματικής συνθήκης. Η δομή του Μάαστριχτ στηρίζεται στην απαγόρευση της αλληλεγγύης, το no bail out, είναι δυνατόν όμως να επιβιώσει μακροχρόνια μια ¨Ενωση που στηρίζεται στην απαγόρευση αλληλεγγύης; Μήπως πρέπει να αλλάξουν οι κανόνες της ΕΚΤ, μήπως χρειαζόμαστε και κοινωνικό Μάαστριχτ και μια ευρωπαίκή βιομηχανική πολιτική π.χ.;
Απ. Χρειάζεται αλλαγή της δομής. Αυτό όμως δεν είναι δουλειά των ευρωπαϊκών θεσμών να το κάνουν, είναι δουλειά των κρατών-μελών. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει συμφωνία επ¨αυτού σε επίπεδο κυβερνήσεων, πολιτικών ηγεσιών και ιδίως των Γερμανών. Αυτό μας οδηγεί σε καταστάσεις τύπου “ο καθένας για τον εαυτό του”, καταστάσεις που μπορεί να μας οδηγήσουν όλους σε ζημιά. Είναι κάτι σαν το σύνδρομο του φυλακισμένου. Είναι πολλοί φυλακισμένοι που αν μοιραστούν το κόστος και το ρίσκο και συνεργασθούν θα μπορέσουν να φύγουν από τη φυλακή. Κανείς όμως δεν θέλει να αρχίσει γιατί κινδυνεύει να πληρώσει τα σπασμένα. Πιστεύω όμως πολύ στην περιφερειακή συνεργασία, θάπρεπε να συνεργασθείτε με την Τουρκία, στα Βαλκάνια.
Ερ. Γιατί οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές δεν αναλαμβάνουν μια πρωτοβουλία ριζικής αναμόρφωσης της ΕΕ;
Απ. Πήραμε πρωτοβουλία με την επιστολή του Προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, του Γιώργου Παπανδρέου, που την απηύθυνε μάλιστα και σε όλα τα κράτη μέλη των G20. Αναφέρεται στην ανάγκη να τεθεί στο αυτό επίπεδο προτεραιότητας η κοινωνική δικαιοσύνη και οι οικονομικές πολιτικές και να αντιμετωπισθεί ταυτόχρονα η οικολογική κρίση.
Κόσμος του Επενδυτή, 17.07.2010
Konstantakopoulos.blogspot.com
Κυριακή 27 Ιουνίου 2010
"ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ ΕΙΣ ΚΑΥΚΑΣΟΝ ΡΩΣΙΑΣ"
“ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ ΕΙΣ ΚΑΥΚΑΣΟΝ ΡΩΣΙΑΣ” (*)
Αγαπητοί φίλοι,
Λυπάμαι που λόγοι ανωτέρας βίας δεν μου επέτρεψαν να ανταποκριθώ στην τιμητική πρόσκληση που μου απευθύνατε και να είμαι μαζί σας σήμερα.
Διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον την ιστορία της Ποντοκώμης Κοζάνης και των “Καυκάσιων” κατοίκων της που έγραψαν ο Ανδρέας Αθανασιάδης και ο Χρήστος Μιχαηλίδης με τον γενικό τίτλο «Γεννηθείς είς Καύκασον Ρωσίας» και εξέδωσε ο εκδοτικός οίκος «Ινφογνώμων». Περίμενα να διαβάσω τη «βιογραφία» ενός χωριού. Αλλά μέσα της βρήκα κρυμμένο ένα, νομίζω πολύ καλό, εγχειρίδιο της ελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα, για το οποίο το χωριό της Ποντοκώμης, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του απετέλεσε μια θαυμάσια αφορμή.
Λυπάμαι που η ΔΕΗ ετοιμάζεται τώρα να κατασπαράξει την Ποντοκώμη, αποφασισμένη καθώς φαίνεται να κάψει και το τελευταίο κιλό λιγνίτη, καταστρέφοντας ταυτόχρονα το ελληνικό περιβάλλον. Η επιχείρηση αυτή έχει επιδείξει χαρακτηριστική βαρβαρότητα και περιφρόνηση για το περιβάλλον και τους ανθρώπους, περιφρόνηση χαρακτηριστική της γενικότερης ελληνικής διανοητικής και κοινωνικής υπανάπτυξης, και στην Πτολεμαϊδα και στη Μεγαλόπολη. Το ίδιο το βιβλίο άλλωστε, που σήμερα συζητάτε, είναι μια καλή διήγηση της ατέρμονης σύγκρουσης ανάμεσα
στον ελληνικό λαό και τους πάσης φύσεως άρχοντές του που πασχίζουν να τον καταστρέψουν και μαζί και την Ελλάδα. ‘Eνα καταστροφικό έργο που πήρε στις μέρες μας πολύ έντονους ρυθμούς, μετά την ουσιαστικά πραξικοπηματική υπογραφή από την παρούσα κυβέρνηση του μνημονίου με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή ¨Ενωση. Ενός μνημονίου που, μακάρι να διαψευσθώ, πολύ φοβάμαι ότι σηματοδοτεί την υποδούλωση της χώρας μας και εγκαινιάζει μια πορεία καταστροφής της.
Η νεώτερη Ελλάδα, και το πόνημα των Αθανασιάδη και Μιχαηλίδη το δείχνει αυτό, είναι ένας διαρκής αγώνας ανάμεσα στις καταστροφές που σωρεύει η άρχουσα τάξη και το πολιτικό μας προσωπικό, και όση υγεία διατηρεί ο ελληνικός λαός. Γιατί είναι λίγες οι ευρωπαϊκές χώρες, η πολιτική, κρατική και οικονομική ηγεσία των οποίων έχει συχνά λειτουργήσει κατά τρόπο τόσο εχθρικό για το έθνος τους. Προϊόν αυτής της λαϊκής «υγείας» είναι και το βιβλίο που παρουσιάζεται σήμερα, προϊόν δηλαδή της επιθυμίας των συγγραφέων να διατηρήσουν ζωντανή την ιστορία και τις παραδόσεις του χωριού τους, κοντολογίς την ταυτότητά τους, να παραδώσουν στις νεώτερες γενηές τα υλικά του παρελθόντος τους, ανοιχτά σε νέες δυνατές συνθέσεις.
Οι συγγραφείς δεν είναι εξ επαγγέλματος ιστορικοί, που να χρειάζεται να επιβεβαιώσουν τίτλους ή προκατασκευασμένα σχήματα. Αυτό κάνει την δουλειά τους και πιο ενδιαφέρουσα και πιο δεμένη από τα περισσότερα αντίστοιχα έργα που έχω υπόψι μου. Υποπτεύομαι ότι οι συγγραφείς έχουν άποψη και μάλιστα ισχυρή άποψη για την ελληνική ιστορία του 20ού αιώνα. Προτιμούν να μην την εκφράσουν, είναι φανερό όμως ότι επηρεάζει αδιόρατα τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζουν το ιστορικό υλικό τους.
Η σεμνότητά τους και η αποφυγή του δικού τους σχολιασμού ίσως μας στέρησε από ένα πολύ πιο ώριμο πόνημα που νομίζω θα ήταν στις δυνατότητές τους. Ταυτόχρονα όμως η μέθοδός τους κάνει πιο δυνατή και πιο εντυπωσιακή την εμφάνιση των πιο αντιφατικών στοιχείων, των δύσκολων πραγματικοτήτων της σύγκρουσης διαφόρων κοινωνικών, τοπικών και εθνικών ομάδων στον μακεδονικό χώρο, αλλά και της εμφύλιας σύρραξης. Το αποτέλεσμα είναι ένας ιστορικός νατουραλισμός, όπου στον αναγνώστη παρουσιάζονται χωρίς συναισθηματική φόρτιση και χωρίς σχολιασμό, αλλά ωμά και ανάγλυφα, όλα τα στοιχεία που συνέθεσαν την ελληνική τραγωδία του Εικοστού Αιώνα. Στον αναγνώστη ανήκει τώρα η ευθύνη να πάρει, με το δικό του μυαλό, τη θέση που αποφεύγουν να πάρουν οι συγγραφείς, καθοδηγημένος και από τις πυκνότατες και πολύ λειτουργικές βιβλιογραφικές αναφορές των συγγραφέων. Η βιβλιογραφική τεκμηρίωση του έργου είναι πράγματι εντυπωσιακή. Η βιβλιογραφία έχει στο βιβλίο τη θέση που πρέπει να έχει σε ένα επιστημονικό σύγγραμμα και που δεν έχει δυστυχώς στα πλείστα, χαμηλού επιπέδου πανεπιστημιακά μας συγγράμματα, όπου οι αναφορές στα βιβλία και τις ιδέες συχνά είναι το διανοητικό ισοδύναμο ενός καλορονταρισμένου συστήματος δημοσίων σχέσεων.
Είναι η αγάπη των συγγραφέων για το αντικείμενό τους και η εντιμότητά τους που τους επέτρεψε να παράγουν σχεδόν ανεπαίσθητα ένα ανάγνωσμα πολύ σημαντικότερο από αυτό που καταρχήν υποδηλώνει το θέμα του. Και είναι η σεμνότητά τους, ίσως το σωτήριο τρακ του “ερασιτέχνη”, αλλά ο ερασιτέχνης προηγήθηκε του επαγγελματία, που τους προστάτευσε ίσως από μια αλαζονεία, που εύκολα θα κατέστρεφε το εγχείρημά τους.
Σήμερα, ο ελληνικός λαός, το ελληνικό έθνος αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις της νεώτερης ιστορίας του. ‘Εχει ανάγκη την αυτογνωσία του. Πρέπει να καταλάβει από πού έρχεται για να ορίσει το που πάει. Αντί να περιφρονεί τις «ανατολικές» του ρίζες, πρέπει να τις καταλάβει, να τις φροντίσει, να τις χρησιμοποιήσει στην αιώνια διαπραγμάτευσή του με τη Δύση.
Οι Πόντιοι κουβαλάνε, πιότερο από άλλους ‘Ελληνες, ένα στοιχείο εξόχως απαραίτητο στους δύσκολους καιρούς που ζήσαμε παληά και στους ακόμα πιο δύσκολους που μπαίνουμε τώρα: το στοιχείο της οικογενειακής, κοινωνικής, εθνικής αλληλεγγύης. Είναι ακριβώς η εξαφάνιση αυτού
του στοιχείου, η εξαφάνιση κάθε συλλογικότητας, που έχει παίξει κρίσιμο ρόλο στην αποσύνθεση του κοινωνικού ιστού και του κράτους μας που ζούμε σήμερα, αποσύνθεση που μας έκανε ανήμπορους να αντιμετωπίσουμε τη μεγάλη οικονομική κρίση και θέτει σε κίνδυνο ακόμα και την επιβίωση του ελληνικού έθνους-κράτους.
Ενστικτωδώς, οι Πόντιοι είναι επίσης φορείς μιας «γεωπολιτικής συνείδησης», αν μου επιτρέπετε αυτό τον όρο, μιας συνείδησης δηλαδή του που βρίσκεται ο ελληνισμός, των βαθύτερων σχέσεων και ριζών του στον σλαβικό και ιδίως ρωσικό χώρο, που συνιστά την ευρύτερη οικογένειά του.
¨Ακουσα χθες με μεγάλη λύπη την απόφαση της Βουλγαρίας για τον τερματισμό του σχεδίου του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, ενός αγωγού-συμβόλου. Η ακύρωση του σχεδίου αυτού είναι ένα μεγάλο βήμα προς την κατεύθυνση της αποικιοποίησης των βαλκανικών χωρών και προπάντων της Ελλάδας. Τυπικά την ευθύνη έχει η βουλγαρική κυβέρνηση, δεν μας έμεινε όμως αμφιβολία, από τις προεκλογικές ήδη τοποθετήσεις του κ. Παπανδρέου, ότι η συνεργασία με τη Ρωσία δεν είναι στις προτεραιότητες, είναι το λιγότερο που μπορούμε να πούμε, μιας κυβέρνησης που μοιάζει προσανατολισμένη στους ρυθμούς της Ουάσιγκτον περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη για πολλές δεκαετίες.
Η Ελλάδα, ο ελληνικός λαός, το κράτος του, το ελληνικό έθνος οδηγείται σε στρατηγική ασφυξία, αποκόπτεται από τη ρωσική, όπως και από την αραβική και, ευρύτερα, την ανατολική ενδοχώρα μας, εξαιτίας των καταστροφικών επιλογών της ηγεσίας μας, της διαφθοράς των δυνάμεων που θα όφειλαν να αντισταθούν σε μια τέτοια πορεία, της σύγχυσης και της διάβρωσης της κοινωνίας μας.
Εργάσθηκα πολλά χρόνια ως ανταποκριτής, μεταξύ άλλων, του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων
στη Ρωσία, την εποχή της κατάρρευσης του σοβιετικού υπαρκτού ή, κατ’ άλλους, ανύπαρκτου σοσιαλισμού. Εποχή που συνέπεσε με την αφύπνιση των σοβιετικών εθνοτήτων, μεταξύ αυτών και των Ελλήνων της πρώην ΕΣΣΔ. Θυμάμαι ζωηρά τη συγκίνηση που προκάλεσα και ένοιωσα όταν, το 1990 αν θυμάμαι καλά, επισκέφθηκα την Τιφλίδα και την ¨Αλμα Ατά, δύο από τα κέντρα του σοβιετικού ελληνισμού. ¨Εγραψα δύο μεγάλα άρθρα για τους ¨Ελληνες της Γεωργίας και του Καζαχστάν – αλλά βέβαια ο διευθυντής μου τότε, προτίμησε να μην τα δημοσιεύσει ποτέ.
Το ελληνικό κράτος σκότωσε το νεοελληνικό έθνος, λέει κάπου ο Κωνσταντίνος Παπαρηγόπουλος. Η συμπεριφορά δυστυχώς των πάσης φύσεως αρμοδίων της κακιάς ώρας απέναντι στους ‘Ελληνες της διασποράς, που είναι συχνά πολύ πιο ‘Ελληνες από τους Γραικύλους που ενίοτε μας κυβερνούν, συνεχίζεται δυστυχώς και σήμερα. Μας υποδεικνύει πόσο ανολοκλήρωτη παραμένει ακόμη και η Επανάσταση του 1821, πόσο λίγο ανεξάρτητο είναι δηλαδή το κράτος μας, πόσο λίγο κυρίαρχη η δημοκρατία μας. Και πόσο μεγάλο αναξιοποίητο δυναμικό διαθέτει πάντα η Ελλάδα εκτός των συνόρων της.
Οι “Kαυκάσιοι” της Ποντοκώμης από μια άποψη ατύχησαν, συμμετέχοντας σε όλες τις ρωσικές και ελληνικές τραγωδίες. Από την άλλη όμως ευτύχησαν, κι ας μην το βλέπουν ίσως έτσι, γιατί είχαν την τύχη να ζυμωθούν με τα μεγαλύτερα, τα βαθύτερα αναμορφωτικά κινήματα στην ιστορία της ανθρωπότητας και της Ελλάδας. ¨Εμμεσο προϊόν αυτής της συμμετοχής στα μεγάλα ρεύματα του καιρού τους πρέπει να θεωρηθεί και το βιβλίο αυτό για τους Καυκάσιους.
Από τη μια το τεράστιο ρεύμα της Οκτωβριανής Επανάστασης, που, μαζί με τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση, δοκίμασαν να δώσουν στον άνθρωπο τη δυνατότητα να ελέγξει την κοινωνία του. Από την άλλη η μεγάλη εθνική αλλά και κοινωνική επανάσταση της ελληνικής εθνικής αντίστασης του 1941-1945, της σπουδαιότερης αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη, σχετικά με το μέγεθος της χώρας, ακόμα σε σύγκριση και με τη γιουγκοσλαβική. Και μια από τις σημαντικότερες Επαναστάσεις στην Ευρώπη του 20ού αιώνα, όπως η Επανάσταση του 1821 ήταν η σημαντικότερη στην Ευρώπη μετά τη Γαλλική.
Τα αποτελέσματα δεν δικαίωσαν τις προσδοκίες, θα πούνε πολλοί και όχι αδικαιολόγητα. Που θα ήταν όμως η ανθρωπότητα αν δεν είχε δοκιμάσει; Που την πάνε όσοι ετοιμάζονται τώρα να κατεδαφίσουν τα εθνικά, κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα, τον ευρωπαϊκό πολιτισμό που έφτιαξαν οι Γιακωβίνοι, στην κονωνική διάσταση του οποίου τόσο συνέβαλαν οι Μπολσεβίκοι, χωρίς την έμπνευση που απετέλεσε η σοβιετική επανάσταση για τα έθνη όλου του πλανήτη. Το αποτέλεσμα είναι ένα μέτρο, δεν εξαντλούνται όμως σε αυτό τα κριτήρια της ανθρώπινης Ιστορίας, αλλοιώς δεν θα τιμούσαμε τον Χριστό, αλλά αυτούς που τον σταύρωσαν.
Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος
Αθήνα, 2010-06-12
(*) Η ομιλία αυτή διαβάστηκε κατά την παρουσίαση του βιβλίου “Γεννήθηκα εις Κάυκασον Ρωσίας” των Ανδρέα Αθανασιάδη και Χρήστου Μιχαηλίδη
konstantakopoulos.blogspot.com
Αγαπητοί φίλοι,
Λυπάμαι που λόγοι ανωτέρας βίας δεν μου επέτρεψαν να ανταποκριθώ στην τιμητική πρόσκληση που μου απευθύνατε και να είμαι μαζί σας σήμερα.
Διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον την ιστορία της Ποντοκώμης Κοζάνης και των “Καυκάσιων” κατοίκων της που έγραψαν ο Ανδρέας Αθανασιάδης και ο Χρήστος Μιχαηλίδης με τον γενικό τίτλο «Γεννηθείς είς Καύκασον Ρωσίας» και εξέδωσε ο εκδοτικός οίκος «Ινφογνώμων». Περίμενα να διαβάσω τη «βιογραφία» ενός χωριού. Αλλά μέσα της βρήκα κρυμμένο ένα, νομίζω πολύ καλό, εγχειρίδιο της ελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα, για το οποίο το χωριό της Ποντοκώμης, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του απετέλεσε μια θαυμάσια αφορμή.
Λυπάμαι που η ΔΕΗ ετοιμάζεται τώρα να κατασπαράξει την Ποντοκώμη, αποφασισμένη καθώς φαίνεται να κάψει και το τελευταίο κιλό λιγνίτη, καταστρέφοντας ταυτόχρονα το ελληνικό περιβάλλον. Η επιχείρηση αυτή έχει επιδείξει χαρακτηριστική βαρβαρότητα και περιφρόνηση για το περιβάλλον και τους ανθρώπους, περιφρόνηση χαρακτηριστική της γενικότερης ελληνικής διανοητικής και κοινωνικής υπανάπτυξης, και στην Πτολεμαϊδα και στη Μεγαλόπολη. Το ίδιο το βιβλίο άλλωστε, που σήμερα συζητάτε, είναι μια καλή διήγηση της ατέρμονης σύγκρουσης ανάμεσα
στον ελληνικό λαό και τους πάσης φύσεως άρχοντές του που πασχίζουν να τον καταστρέψουν και μαζί και την Ελλάδα. ‘Eνα καταστροφικό έργο που πήρε στις μέρες μας πολύ έντονους ρυθμούς, μετά την ουσιαστικά πραξικοπηματική υπογραφή από την παρούσα κυβέρνηση του μνημονίου με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή ¨Ενωση. Ενός μνημονίου που, μακάρι να διαψευσθώ, πολύ φοβάμαι ότι σηματοδοτεί την υποδούλωση της χώρας μας και εγκαινιάζει μια πορεία καταστροφής της.
Η νεώτερη Ελλάδα, και το πόνημα των Αθανασιάδη και Μιχαηλίδη το δείχνει αυτό, είναι ένας διαρκής αγώνας ανάμεσα στις καταστροφές που σωρεύει η άρχουσα τάξη και το πολιτικό μας προσωπικό, και όση υγεία διατηρεί ο ελληνικός λαός. Γιατί είναι λίγες οι ευρωπαϊκές χώρες, η πολιτική, κρατική και οικονομική ηγεσία των οποίων έχει συχνά λειτουργήσει κατά τρόπο τόσο εχθρικό για το έθνος τους. Προϊόν αυτής της λαϊκής «υγείας» είναι και το βιβλίο που παρουσιάζεται σήμερα, προϊόν δηλαδή της επιθυμίας των συγγραφέων να διατηρήσουν ζωντανή την ιστορία και τις παραδόσεις του χωριού τους, κοντολογίς την ταυτότητά τους, να παραδώσουν στις νεώτερες γενηές τα υλικά του παρελθόντος τους, ανοιχτά σε νέες δυνατές συνθέσεις.
Οι συγγραφείς δεν είναι εξ επαγγέλματος ιστορικοί, που να χρειάζεται να επιβεβαιώσουν τίτλους ή προκατασκευασμένα σχήματα. Αυτό κάνει την δουλειά τους και πιο ενδιαφέρουσα και πιο δεμένη από τα περισσότερα αντίστοιχα έργα που έχω υπόψι μου. Υποπτεύομαι ότι οι συγγραφείς έχουν άποψη και μάλιστα ισχυρή άποψη για την ελληνική ιστορία του 20ού αιώνα. Προτιμούν να μην την εκφράσουν, είναι φανερό όμως ότι επηρεάζει αδιόρατα τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζουν το ιστορικό υλικό τους.
Η σεμνότητά τους και η αποφυγή του δικού τους σχολιασμού ίσως μας στέρησε από ένα πολύ πιο ώριμο πόνημα που νομίζω θα ήταν στις δυνατότητές τους. Ταυτόχρονα όμως η μέθοδός τους κάνει πιο δυνατή και πιο εντυπωσιακή την εμφάνιση των πιο αντιφατικών στοιχείων, των δύσκολων πραγματικοτήτων της σύγκρουσης διαφόρων κοινωνικών, τοπικών και εθνικών ομάδων στον μακεδονικό χώρο, αλλά και της εμφύλιας σύρραξης. Το αποτέλεσμα είναι ένας ιστορικός νατουραλισμός, όπου στον αναγνώστη παρουσιάζονται χωρίς συναισθηματική φόρτιση και χωρίς σχολιασμό, αλλά ωμά και ανάγλυφα, όλα τα στοιχεία που συνέθεσαν την ελληνική τραγωδία του Εικοστού Αιώνα. Στον αναγνώστη ανήκει τώρα η ευθύνη να πάρει, με το δικό του μυαλό, τη θέση που αποφεύγουν να πάρουν οι συγγραφείς, καθοδηγημένος και από τις πυκνότατες και πολύ λειτουργικές βιβλιογραφικές αναφορές των συγγραφέων. Η βιβλιογραφική τεκμηρίωση του έργου είναι πράγματι εντυπωσιακή. Η βιβλιογραφία έχει στο βιβλίο τη θέση που πρέπει να έχει σε ένα επιστημονικό σύγγραμμα και που δεν έχει δυστυχώς στα πλείστα, χαμηλού επιπέδου πανεπιστημιακά μας συγγράμματα, όπου οι αναφορές στα βιβλία και τις ιδέες συχνά είναι το διανοητικό ισοδύναμο ενός καλορονταρισμένου συστήματος δημοσίων σχέσεων.
Είναι η αγάπη των συγγραφέων για το αντικείμενό τους και η εντιμότητά τους που τους επέτρεψε να παράγουν σχεδόν ανεπαίσθητα ένα ανάγνωσμα πολύ σημαντικότερο από αυτό που καταρχήν υποδηλώνει το θέμα του. Και είναι η σεμνότητά τους, ίσως το σωτήριο τρακ του “ερασιτέχνη”, αλλά ο ερασιτέχνης προηγήθηκε του επαγγελματία, που τους προστάτευσε ίσως από μια αλαζονεία, που εύκολα θα κατέστρεφε το εγχείρημά τους.
Σήμερα, ο ελληνικός λαός, το ελληνικό έθνος αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις της νεώτερης ιστορίας του. ‘Εχει ανάγκη την αυτογνωσία του. Πρέπει να καταλάβει από πού έρχεται για να ορίσει το που πάει. Αντί να περιφρονεί τις «ανατολικές» του ρίζες, πρέπει να τις καταλάβει, να τις φροντίσει, να τις χρησιμοποιήσει στην αιώνια διαπραγμάτευσή του με τη Δύση.
Οι Πόντιοι κουβαλάνε, πιότερο από άλλους ‘Ελληνες, ένα στοιχείο εξόχως απαραίτητο στους δύσκολους καιρούς που ζήσαμε παληά και στους ακόμα πιο δύσκολους που μπαίνουμε τώρα: το στοιχείο της οικογενειακής, κοινωνικής, εθνικής αλληλεγγύης. Είναι ακριβώς η εξαφάνιση αυτού
του στοιχείου, η εξαφάνιση κάθε συλλογικότητας, που έχει παίξει κρίσιμο ρόλο στην αποσύνθεση του κοινωνικού ιστού και του κράτους μας που ζούμε σήμερα, αποσύνθεση που μας έκανε ανήμπορους να αντιμετωπίσουμε τη μεγάλη οικονομική κρίση και θέτει σε κίνδυνο ακόμα και την επιβίωση του ελληνικού έθνους-κράτους.
Ενστικτωδώς, οι Πόντιοι είναι επίσης φορείς μιας «γεωπολιτικής συνείδησης», αν μου επιτρέπετε αυτό τον όρο, μιας συνείδησης δηλαδή του που βρίσκεται ο ελληνισμός, των βαθύτερων σχέσεων και ριζών του στον σλαβικό και ιδίως ρωσικό χώρο, που συνιστά την ευρύτερη οικογένειά του.
¨Ακουσα χθες με μεγάλη λύπη την απόφαση της Βουλγαρίας για τον τερματισμό του σχεδίου του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, ενός αγωγού-συμβόλου. Η ακύρωση του σχεδίου αυτού είναι ένα μεγάλο βήμα προς την κατεύθυνση της αποικιοποίησης των βαλκανικών χωρών και προπάντων της Ελλάδας. Τυπικά την ευθύνη έχει η βουλγαρική κυβέρνηση, δεν μας έμεινε όμως αμφιβολία, από τις προεκλογικές ήδη τοποθετήσεις του κ. Παπανδρέου, ότι η συνεργασία με τη Ρωσία δεν είναι στις προτεραιότητες, είναι το λιγότερο που μπορούμε να πούμε, μιας κυβέρνησης που μοιάζει προσανατολισμένη στους ρυθμούς της Ουάσιγκτον περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη για πολλές δεκαετίες.
Η Ελλάδα, ο ελληνικός λαός, το κράτος του, το ελληνικό έθνος οδηγείται σε στρατηγική ασφυξία, αποκόπτεται από τη ρωσική, όπως και από την αραβική και, ευρύτερα, την ανατολική ενδοχώρα μας, εξαιτίας των καταστροφικών επιλογών της ηγεσίας μας, της διαφθοράς των δυνάμεων που θα όφειλαν να αντισταθούν σε μια τέτοια πορεία, της σύγχυσης και της διάβρωσης της κοινωνίας μας.
Εργάσθηκα πολλά χρόνια ως ανταποκριτής, μεταξύ άλλων, του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων
στη Ρωσία, την εποχή της κατάρρευσης του σοβιετικού υπαρκτού ή, κατ’ άλλους, ανύπαρκτου σοσιαλισμού. Εποχή που συνέπεσε με την αφύπνιση των σοβιετικών εθνοτήτων, μεταξύ αυτών και των Ελλήνων της πρώην ΕΣΣΔ. Θυμάμαι ζωηρά τη συγκίνηση που προκάλεσα και ένοιωσα όταν, το 1990 αν θυμάμαι καλά, επισκέφθηκα την Τιφλίδα και την ¨Αλμα Ατά, δύο από τα κέντρα του σοβιετικού ελληνισμού. ¨Εγραψα δύο μεγάλα άρθρα για τους ¨Ελληνες της Γεωργίας και του Καζαχστάν – αλλά βέβαια ο διευθυντής μου τότε, προτίμησε να μην τα δημοσιεύσει ποτέ.
Το ελληνικό κράτος σκότωσε το νεοελληνικό έθνος, λέει κάπου ο Κωνσταντίνος Παπαρηγόπουλος. Η συμπεριφορά δυστυχώς των πάσης φύσεως αρμοδίων της κακιάς ώρας απέναντι στους ‘Ελληνες της διασποράς, που είναι συχνά πολύ πιο ‘Ελληνες από τους Γραικύλους που ενίοτε μας κυβερνούν, συνεχίζεται δυστυχώς και σήμερα. Μας υποδεικνύει πόσο ανολοκλήρωτη παραμένει ακόμη και η Επανάσταση του 1821, πόσο λίγο ανεξάρτητο είναι δηλαδή το κράτος μας, πόσο λίγο κυρίαρχη η δημοκρατία μας. Και πόσο μεγάλο αναξιοποίητο δυναμικό διαθέτει πάντα η Ελλάδα εκτός των συνόρων της.
Οι “Kαυκάσιοι” της Ποντοκώμης από μια άποψη ατύχησαν, συμμετέχοντας σε όλες τις ρωσικές και ελληνικές τραγωδίες. Από την άλλη όμως ευτύχησαν, κι ας μην το βλέπουν ίσως έτσι, γιατί είχαν την τύχη να ζυμωθούν με τα μεγαλύτερα, τα βαθύτερα αναμορφωτικά κινήματα στην ιστορία της ανθρωπότητας και της Ελλάδας. ¨Εμμεσο προϊόν αυτής της συμμετοχής στα μεγάλα ρεύματα του καιρού τους πρέπει να θεωρηθεί και το βιβλίο αυτό για τους Καυκάσιους.
Από τη μια το τεράστιο ρεύμα της Οκτωβριανής Επανάστασης, που, μαζί με τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση, δοκίμασαν να δώσουν στον άνθρωπο τη δυνατότητα να ελέγξει την κοινωνία του. Από την άλλη η μεγάλη εθνική αλλά και κοινωνική επανάσταση της ελληνικής εθνικής αντίστασης του 1941-1945, της σπουδαιότερης αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη, σχετικά με το μέγεθος της χώρας, ακόμα σε σύγκριση και με τη γιουγκοσλαβική. Και μια από τις σημαντικότερες Επαναστάσεις στην Ευρώπη του 20ού αιώνα, όπως η Επανάσταση του 1821 ήταν η σημαντικότερη στην Ευρώπη μετά τη Γαλλική.
Τα αποτελέσματα δεν δικαίωσαν τις προσδοκίες, θα πούνε πολλοί και όχι αδικαιολόγητα. Που θα ήταν όμως η ανθρωπότητα αν δεν είχε δοκιμάσει; Που την πάνε όσοι ετοιμάζονται τώρα να κατεδαφίσουν τα εθνικά, κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα, τον ευρωπαϊκό πολιτισμό που έφτιαξαν οι Γιακωβίνοι, στην κονωνική διάσταση του οποίου τόσο συνέβαλαν οι Μπολσεβίκοι, χωρίς την έμπνευση που απετέλεσε η σοβιετική επανάσταση για τα έθνη όλου του πλανήτη. Το αποτέλεσμα είναι ένα μέτρο, δεν εξαντλούνται όμως σε αυτό τα κριτήρια της ανθρώπινης Ιστορίας, αλλοιώς δεν θα τιμούσαμε τον Χριστό, αλλά αυτούς που τον σταύρωσαν.
Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος
Αθήνα, 2010-06-12
(*) Η ομιλία αυτή διαβάστηκε κατά την παρουσίαση του βιβλίου “Γεννήθηκα εις Κάυκασον Ρωσίας” των Ανδρέα Αθανασιάδη και Χρήστου Μιχαηλίδη
konstantakopoulos.blogspot.com
Τρίτη 22 Ιουνίου 2010
ΓΑΖΑ, ΚΥΠΡΟΣ, ΕΛΛΑΔΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΒΑΓΓΕΛΗ ΠΙΣΣΙΑ ΣΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟ
Οι Ισραηλινοί στρατιώτες ήξεραν ποιος ήταν, Τον ξεχώρισαν και έπεσαν κατά δεκάδες απάνω του. «Τόσο ξύλο και μόνο δύο παίδια μου έσπασαν», λέει τώρα γελώντας και πονώντας ο αιγυπτιώτης Καθηγητής και παράδειγμα οικουμενικού ‘Ελληνα που τείνει προς εξαφάνιση, ο Βαγγέλης Πίεσης, εκ των εμψυχωτών της διεθνούς κίνησης για μια ελεύθερη Γάζα. ‘Αλλωστε τον είχαν προειδοποιήσει από την Αθήνα, με απειλητικά τηλεφωνήματα και σπάζοντας το αυτοκίνητό του. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Βαγγέλης Πισσίας εξηγεί γιατί η αποστολή στη Γάζα και αποκαλύπτει όλο το παρασκήνιο των συνεννοήσεων με την κυπριακή κυβέρνηση και το τουρκικό ΙΗΗ.
Να σημειώσουμε ότι σοβαρά ερωτηματικά θέτει η συμπεριφορά του Προέδρου Χριστόφια και του Υπουργού Εξωτερικών Κυπριανού. Γιατί δεν περιορίστηκαν στο να μην εμπλέξουν την Κύπρο στην αποστολή, αλλά γιατί έκαναν μεγάλη εξυπηρέτηση στο Ισραήλ, θέτοντας σε κίνδυνο την αποστολή, με το να παγιδεύσουν στην Κύπρο τριάντα Ευρωπαίους βουλευτές, ευρωβουλευτές και διεθνείς δημοσιογράφους. Οι Κύπριοι, που σχεδόν μη αγωνιζόμενοι για την υπόθεσή τους, έχουν την απαίτηση να ενδιαφέρεται όλος ο κόσμος για αυτή, προκάλεσαν διεθνώς αλγεινή εντύπωση για την ιδιοτέλεια της στάσης τους και για το ότι δείχνουν να περιφρονούν τις αρχές που διαρκώς επικαλούνται, εντύπωση που πιθανότατα θα πληρώσουν ακριβά στο άμεσο μέλλον.
Ερ. Ακόμη και σήμερα επικρατεί μια ασάφεια ως προς τον αριθμό και την εθνικότητα των θυμάτων. Υπάρχουν άλλες εθνότητες πλην των Τούρκων;
Απ. Δεν είμαι βέβαιος, δεν έχουμε βέβαια στοιχεία. Πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον ένας Ινδονήσιος, ίσως και περισσότεροι μεταξύ των νεκρών. Στο Μαρμαρά δεν ήταν μόνο Τούρκοι. ’Ηταν πολλές εθνότητες, μεταξύ των οποίων δύο ‘Ελληνες, ο εκπρόσωπός μας και ο Χατζηστεφάνου του Σκάι. Εννοώ το ραδιόφωνο. Οι ελληνικές τηλεοράσεις δεν θέλησαν να έρθουν. Είχαμε τηλεοράσεις από όλο τον κόσμο πλην Ελλάδος! Και εκ των υστέρων όμως, διαπιστώσαμε ότι οι τηλεοράσεις θέλουν να μας περιορίσουν να πούμε τι έγινε, το δράμα, δεν θέλουν να πούμε γιατί κάνουμε αυτό που κάνουμε, να εκφέρουμε τον πολιτικό λόγο που εξηγεί την πράξη μας.
Ερώτ. Τι σας οδήγησε στην καμπάνια για τη Γάζα;
Απάντ. Η Γάζα δεν είναι η Γάζα. Μάλλον δεν είναι μόνο η Γάζα. Η Γάζα συμπυκνώνει το ανθρώπινο δράμα. Είναι η κατοχή, η προσπάθεια να χάσει ένας λαός την ταυτότητά του, να αλλοτριωθεί. Η Γάζα δείχνει πως ο ισχυρός μπορεί να καταπατά το δίκαιο.
Ερώτ. Θα σας πουν ότι στη Γάζα κυβερνά η «τρομοκρατική» Χαμάς, που θέλει την καταστροφή του Ισραήλ.
Απάντ. Η Χαμάς είναι μικρό σε μέγεθος, μεγάλο σε σημασία πολιτικό υποκείμενο, λόγω της ισχυρής επιρροής της που την κέρδισε, είτε το θέλουμε, είτε όχι, με την προσπάθεια που έκανε στην κατεχόμενη Παλαιστίνη. Εκμεταλλεύτηκε τα κενά ιδεολογίας, πολιτικής, αξιοπιστίας, έντιμης διοίκησης άλλων που προηγήθηκαν. Κατάφερε με πιο χρηστή διοίκηση, πιο αλληλέγγυα διαχείριση και πιο σταθερή πολιτική προάσπισης της παλαιστινιακής υπόθεσης να κερδίσει την εμπιστοσύνη των Παλαιστινίων και τις εκλογές. Και σημειώνω ότι οι Παλαιστίνιοι είναι οι λιγότερο θρησκευόμενοι στον αραβοϊσλαμικό κόσμο. Τώρα η σχέση της Χαμάς με την τρομοκρατία είναι όση και η σχέση όλων των απελευθερωτικών κινημάτων. Τρομοκράτες είπανε τους Ιρλανδούς, τον Μαντέλα, τον Αραφάτ. Και τον Κολοκοτρώνη ακόμα. Εγώ θα χαρακτήριζα τη Χαμάς κίνημα του μετριοπαθούς πολιτικού Ισλάμ. ‘Όταν βέβαια είσαι σε κατοχή, όταν ο αντίπαλος ασκεί καθημερινά άμετρη βία, είναι φυσικό ακόμα και Βουδιστές να ξεσηκώνονται και να παίρνουν τα όπλα.
Ερ. Κύριε Πισσία ήταν ένα ελληνικό καίκι που έσπασε το 2008, για πρώτη φορά μετά από 25 χρόνια, τον αποκλεισμό της Γάζας. Πως σας υποδέχθηκαν;
Απ. Δεν μπορώ να το περιγράψω, να βρω τα λόγια που χρειάζομαι. ‘Ητανε σαν να τους είχαμε δώσει τη ζωή. Παραμιλούσαν, έκλαιγαν, γελούσαν, παραληρούσαν. Μετέδωσαν και σε μας τα αισθήματά τους. Η μέρα αυτή, η μέρα της συνάντησης με τους Παλαιστίνιους της Γάζας έγινε η μέρα της πιο μεγάλης χαράς, τραγικής χαράς στη ζωή μας.
Ερ. Πως επηρέασαν αυτά τα γεγονότα την εικόνα της Ελλάδας στην περιοχή;
Απ. Τα τελευταία χρόνια η εικόνα των Παλαιστινίων για την Ελλάδα άλλαξε, αισθάνονται ότι αργά αλλά σταθερά τους αφήνουμε, κλεινόμαστε στον εαυτό μας και το ευρωπαϊκό μας καβούκι, ξεχνάμε τους παληούς φίλους, αποσυνδεόμαστε από την πολύ μεγάλη μεσογειακή, μεσανατολική, αραβική, ανατολική ενδοχώρα μας. Η ιστορική Ελλάδα, έννοια και πραγματικότητα, έχει πελώρια ενδοχώρα. Το ξέρουν όσοι ταξιδεύουν ανατολικά, μέχρι και την Κίνα το νοιώθουν κι ακόμα πιο πέρα, στη Λατινική Αμερική, όσοι φεύγουν από την ευρωπαϊκή δύση.
Ερ. Τα λεφτά και η δύναμη όμως; Είναι μαζεμένα στην Ευρώπη, την Βόρειο Αμερική, το Ισραήλ…
Απ. Δεν βλέπω σπουδαίες επιτυχίες αυτού του κόσμου
της ισχύος και του χρήματος, ούτε όσων θέλησαν να μας εντάξουν εκεί πέρα. Μάλλον είναι κόσμος σε κρίση και παρακμή. Εμείς όμως, οι άνθρωποι του πλανήτη, θέλουμε να ζήσουμε κι αλλοιώς, σαν άνθρωποι δηλαδή, πέρα από χρήμα και εξουσία, να ζήσουμε καλά με την ψυχή μας, τις ιδέες μας, τα πιστεύω μας…
Ερ. Η Ελλάδα έχει μια τεράστια πολιτιστική «ήπια ισχύ», είναι η χώρα που γέννησε τη δημοκρατία και την ελευθερία…
Απ. Αυτή εκτιμούν. Οι άνθρωποι σκέφτονται, επικοινωνούν, συμπεριφέρονται σε δύο επίπεδα: στο επίπεδο της πολιτικής/οικονομικής ισχύος, σε αυτό του πολιτισμού, των σχέσεων, της γλώσσας, της τέχνης, της επιστήμης, της φιλοσοφίας, του αγγίγματος, του βλέμματος. Εκεί είναι που οι άνθρωποι θα παραμείνουν άνθρωποι ή θα χαθούν.
Ερ. Είχατε κάποιες προσωπικές απειλές πριν λίγο καιρό…
Απ. Η αποστολή μας πέρασε από σαράντα κύματα, μεγάλες δυσκολίες και εμπόδια. Το πολιτικό περιβάλλον δεν ήταν ευνοϊκό. Δεν ζητάμε κρατική εύνοια. Εμείς, σαν άνθρωποι που δημιουργούμε μια κίνηση, ένα κίνημα, παίρνουμε μια πρωτοβουλία, όλο κι όλο που ζητάμε είναι να μη μας εμποδίζουν. Το πλοίο «Σοφία» που βαφτίσαμε «Ελεύθερη Μεσόγειος», από τη στιγμή που πέρασε στα χέρια μας, πέρασε τις αυστηρότερες και τακτικότερες επιθεωρήσεις στην ελληνική ιστορία, γιατί βάφαμε τα κρεβάτια στις καμπίνες, γιατί χρησιμοποιούσαμε οξυγονοκόλληση να βάλουμε μια μάπα στο κατάστρωμα. Για αυτά ήρθε πέντε φορές το Λιμεναρχείο, ζήτησε σταμάτημα εργασιών, παύση απόπλου, καλούσαν διαρκώς τον πλοίαρχο. Βέβαια συναντήσαμε και πολύ σπουδαίους ανθρώπους που μας βοήθησαν. Δεν θα τους κατονομάσω γιατί δεν ξέρω αν το επιθυμούν. Η εντύπωσή μας ήταν πάντως ότι τα εμπόδια δεν τα έθετε το τοπικό Λιμεναρχείο.
Ερ. Η κυβέρνηση ήταν;
Απ. Κάποιοι με πολιτική ισχύ που χρησιμοποιούσαν τους κρατικούς μηχανισμούς έδιναν εντολές.
Ερ. Μα τι λέτε; Είναι δυνατόν να υπάρχει ισραηλινή διείσδυση στο ελληνικό κράτος; Να συμβαίνουν τέτοια πράγματα στη χώρα μας;
Απ. (γέλια). Εγώ θάλεγα ότι υπάρχει ισραηλινή επιρροή. Που τη νοιώθουμε και τώρα. Γίνεται προσπάθεια να παραμείνουμε για την ελληνική κοινή γνώμη συμπαθείς αγωνιστές καλών προθέσεων, ίσως και ολίγον αφελείς, ή παραπλανημένοι, ή με κάποια ερωτηματικά, που κάναμε ένα εγχείρημα, αλλά δεν έχουμε πολιτικό λόγο, σχέδιο, σκέψη.
Ερ. Εμείς, θα πουν, είμαστε δυτική χώρα. Τι δουλειά έχουμε με τους Μουσουλμάνους, τους ισλαμιστές, όλους αυτούς τους περίεργους;
Απ. Το συμφέρον μας είναι να μελετάμε τη γεωγραφία και γεωοικονομία της περιοχής μας. Η Ελλάδα είναι χώρα ευρωπαϊκή, αλλά και χώρα βαλκανική, μεσογειακή, μεσανατολική, χώρα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, με δυνατότητες που της δίνει η ιστορία, η πολιτιστική της παράδοση, που της επιτρέπει να απλώνεται πολύ περισσότερο και από τη γεωγραφική ενότητα που περιέγραψα. Οι παραδόσεις του ελληνικού λαού του επιτρέπουν να επικοινωνεί με άλλες παραδόσεις, έχουμε θρησκεία πιο ανεκτική απέναντι στις άλλες. Από τον Οδυσσέα ταξιδεύουμε, μαθαίνουμε, επικοινωνούμε. Η Μεσόγειος, θάλασσα μεγάλης αλληλεπίδρασης λαών και πολιτισμών, μας έδωσε τη δυνατότητα συνύπαρξης, ανάμειξης, χωνέματος. Η Ελλάδα είναι χώρα με πολύ μεγάλες δυνατότητες αλλά πολύ αδύναμη πολιτική ηγεσία, που κινείται στα πλαίσια των πλουσίων και ισχυρών, σκέφτεται οικονομίστικα. Μόνο με όλες τις διαστάσεις της η Ελλάδα θα πάρει τη θέση που της αξίζει.
Ερ. Δεν φοβάστε; Δεν σας πέρασε από το μυαλό ότι μπορεί να μη γυρίσετε ζωντανός από τις αποστολές σας;
Απ. Ο φόβος είναι ανθρώπινος. ‘Ολοι οι άνθρωποι μπορεί να φοβηθούν, λιγότερο ή περισσότερο. ‘Όμως, οι περισσότεροι φόβοι εκδηλώνονται πριν ξεκινήσεις κάτι. Από τη στιγμή που ξεκινήσεις, αν τάχεις βάλει κάτω και τάχεις σκεφτεί, αν ξέρεις ποιός είσαι, τι θέλεις και που πας, στο δρόμο σου τον φόβο δεν θα τον συναντήσεις.
Κι αν τον συναντήσεις, θα τα κουβεντιάσεις μαζί του και θα του πεις να περιμένει. Θα προχωρήσεις.
Ερ. Η τουρκική οργάνωση ΙΗΗ κατηγορήθηκε ότι σχετίζεται με το βαθύ κράτος, τον βαθύ ισλαμισμό κλπ.
Απ. Το ΙΗΗ είναι μη κυβερνητική οργάνωση. Γνωρίζουμε ότι, παγκοσμίως, οι ΜΚΟ δεν είναι και τόσο ΜΚΟ, ότι όσες είναι ανθρωπιστικές δεν περιορίζονται μόνο στον ανθρωπισμό. Το ΙΗΗ δεν συνιστά εξαίρεση. ‘Εχει σπουδαία φιλανθρωπική δράση όχι μόνο στον μουσουλμανικό κόσμο αλλά και αλλού, όπως στην Αϊτή, όπου είχε πολύ έντονη παρουσία, πολύ σημαντικότερη της ελληνικής. Το Ισλάμ ευνοεί τέτοιες οργανώσεις. Η Χαμάς κέρδισε την επιρροή στη Γάζα με τη δουλειά στα στρατόπεδα και τους καταυλισμούς.
Ερ. Υποκαθιστούν το κράτος πρόνοιας που δεν έχουν…
Απ. Ακριβώς. Κατά τα άλλα το ΙΗΗ είναι μια ΜΚΟ, ο κορμός της οποίας ανήκει στο μετριοπαθές πολιτικό Ισλάμ.
Ερ. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι το ισλαμικό ισοδύναμο της Αλληλεγγύης, της ΜΚΟ της Εκκλησίας της Ελλάδας;
Απ. Ναι. Αλλά βέβαια το ΙΗΗ σχετίζεται με την ισχυρότερη τάση του ΑΚΡ. Αλλά συνάντησαν κι αυτοί δυσκολίες από τη γραφειοκρατία.
Ερ. Ο Ερντογάν στήριξε την αποστολή
Απ. Ως ένα σημείο. Περιμέναμε 10 βουλευτές με τα καράβια και δεν ήλθαν.
---------------------------------------------------------------------------
Ερ. Ο Ερντογάν ακυρώνει τη συμμετοχή βουλευτών, ορισμένες πληροφορίες, αν αληθεύουν, φέρουν την ελληνική κυβέρνηση να γνωρίζει αρκετά νωρίτερα τι θα γίνει, μήπως η ισραηλινή επίθεση με τους νεκρούς δεν ήταν ατύχημα, αλλά ήταν επιδίωξη; Στο κάτω-κάτω, το ισραηλινό ναυτικό θα μπορούσε να μπει μπροστά στα πλοία. Γιατί έπρεπε να τα καταλάβει;
Απάντ. Προφανώς. Δεν είμαστε πολεμικός στόλος και δεν είχαμε όπλα. Η κρίση που προκάλεσε το Ισραήλ δεν είναι προς ώφελός του. Αλλά στην πολιτική δεν παίρνονται πάντα οι πιο ορθολογικές αποφάσεις. Είμαστε 300 μέτρα από το Μαρμαρά όταν του επιτέθηκαν. Σκεπτόμενος το θέαμα των ελικοπτέρων και των ανδρών που κατέβαιναν, νομίζω ότι το Ισραήλ θέλησε να δώσει ένα μάθημα στον Ερντογάν, ένα ταπεινωτικό για την Τουρκία θέαμα. Εμείς περιμέναμε ότι θα επιτεθούν πρώτα στα φορτηγά που μετέφεραν τη βοήθεια. Θα μπορούσαν να τα καταλάβουν σε δέκα λεπτά, ακυρώνοντας την αποστολή. Το πρόβλημα ήταν επίσης το δικό μας πλοίο. Το είχαμε περιβάλει με ένα συρματόπλεγμα, απλώσαμε συρματόπλεγμα πάνω στα αμπάρια για να εμποδίσουμε και είχαμε σχεδιάσει και τρόπους ήπιας, άοπλης αντίστασης με πολύ ήπια μέσα. Δεν θα μπορούσαν να πάρουν το πλοίο για πολλές μέρες. Πήραν το πλοίο γιατί απείλησαν χρήση όπλων, έχοντας ήδη στρέψει τα πυροβόλα των τορπιλακάτων επάνω μας και όταν είχαμε μείνει πια το μοναδικό πλοίο που δεν είχε καταληφθεί και έχοντας τεθεί σε επικοινωνιακό αποκλεισμό, που μας εμπόδιζε να στείλουμε εικόνα. Γι’ αυτό και προτιμήσαμε να μην επιχειρήσουμε να τους αποτρέψουμε. Αλλά και μόνο με αυτά πούχαμε βάλει ΄χρειάστηκαν μισή ώρα να ανέβουν, έπεφταν ο ένας πάνω στον άλλο, έπεφταν στη θάλασσα, ξαναπροσπαθούσαν.
---------------------------------------------------------------------
Ερ. Λένε ότι σας «καπέλωσαν» οι Τούρκοι με το μέγεθος της αποστολής, ότι άρχισε ως ελληνική και έγινε τουρκική πρωτοβουλία
Απ. Δεν είναι αληθές. Στη Μέση Ανατολή γνωρίζουν τι συμβαίνει. Εμείς πιστεύουμε ότι με αυτό που κάναμε τιμήσαμε τη χώρα μας, βγάλαμε από πάνω μας τη ρετσινιά που θα μπορούσε να μας αποδοθεί, ιδίως μετά την κυπριακή στάση, ότι εξαγοράστηκαν οι ‘Ελληνες ή εξαναγκάστηκαν σε υποταγή στο Ισραήλ. Ο αραβομουσουλμανικός κόσμος γνωρίζει ότι υπήρξαν ‘Ελληνες δίπλα στους Τούρκους, που έκαναν αυτό που μπορούσαν να κάνουν ξεπερνώντας τους εαυτούς τους. Ξέρουν ότι δεν είχαμε στήριξη από πουθενά, ότι κάναμε ότι κάναμε με τη βοήθεια που μας έδωσε ο ελληνικός λαός. Πρέπει να πω ότι οι Τούρκοι συμπλέοντες μας αντιμετώπισαν ισότιμα. Το σχέδιο της αποστολής το εισηγηθήκαμε εμείς και το αποδέχθηκαν αμέσως όλοι. Οι Τούρκοι αναγνώρισαν ότι το ελληνικό τμήμα συμπύκνωνε την πείρα όλων. Είναι φυσικό όμως όταν έχεις 16 νεκρούς να σου αποδώσουν φόρο τιμής. Τον ίδιο φόρο τιμής τους αποδίδουμε κι εμείς, νάμαστε εξηγημένοι.
Συνεργαστήκαμε με τους Τούρκους, όπως και με τους Ισραηλινούς, τους Εβραίους, τους Αμερικανούς και άλλους από χώρες για τις οποίες δεν τρέφουμε αναγκαστικά συμπάθεια. Οι λαοί είναι λαοί, οι εξουσίες εξουσίες. Είναι τιμή μας που συναντηθήκαμε με τους Τούρκους για να σπάσουμε τον αποκλεισμό της Γάζας. Δεν κάναμε εμείς κοινά γυμνάσια με τους Ισραηλινούς, δεν στείλαμε ανθρώπους στο Αφγανιστάν, τη Σομαλία, την Κορέα, δεν βάλαμε τη χώρα να συνεργάζεται με τους δυνάστες του πλανήτη. Αυτοί που τα κάνουν αυτά έχουν ευθύνες και πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί. Καταλαβαίνουμε την ανάγκη υποχωρήσεων, ελιγμών, συμβιβασμών. ‘Όχι όμως και να κατηγορούμε όσους επιλέγουν τον αγώνα.
Ερ. Οι Κύπριοι σας κατηγορούν ότι δεν σεβαστήκατε την απόφασή τους, ότι μια ομάδα ακτιβιστών πέρασε στα κατεχόμενα, ότι δεν κάνετε αγώνα κατά της τουρκικής κατοχής κλπ.
Απ. Η Κύπρος θάπρεπε να μας ευγνωμονεί κι αυτοί που λένε όσα αναφέρατε να ντρέπονται. Γιατί η Κύπρος έβαλε τα χέρια της και έβγαλε τα μάτια της. Πήγαμε στην Κύπρο 15 μέρες πριν, το κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο ύπαρξης κρυφής τουρκικής ατζέντας, ότι θα επιχειρούσαν ελλιμενισμό στα κατεχόμενα. Τους είπαμε ότι θα θέταμε το ζήτημα στην επόμενη συνεδρίαση του κινήματος και ότι αν οι Τούρκοι έκαναν παρασπονδία και ελλιμενίζονταν στα κατεχόμενα, θα τους καταγγέλλαμε και θα καλούσαμε και τους υπόλοιπους πέντε πυλώνες της Ελεύθερης Γάζας (που αποτελείται, εκτός από την ελληνική και την τουρκική, από πέντε ακόμα κινήσεις) να αποχωρήσουν. Το θέμα αυτό το λύσαμε σε δύο μέρες και πήραμε και τη διαβεβαίωση των πέντε άλλων πυλώνων ότι μας υποστηρίζουν 100%. Ζητήσαμε να αλλάξουν οι ελλιμενισμοί, ζητήσαμε να μην μπει καν το τουρκικό πλοίο στην περιοχή Κύπρου και να μην πάει στην Μερσίνα, να μείνει στην Αντάλεια, για να μην επικαλεσθούν βλάβη, παρόλο που δεν μας είχαν δώσει κανένα δικαίωμα. Δέχθηκαν όλα όσα ζητήσαμε. Ικανοποιήσαμε όλες τις ανησυχίες, ακόμα και τις πιο τραβηγμένες των αδελφών Κυπρίων.
Το σχέδιό μας προέβλεπε όλοι οι διεθνείς θεσμικοί και τα κύρια διεθνή μέσα ενημέρωσης να έρθουν στην Κύπρο και να επιβιβαστούν από κει. Οι άνθρωποι αυτοί έφτασαν όλοι στην Κύπρο και παγιδεύτηκαν. Γιατί η κυπριακή κυβέρνηση δεν τους ενημέρωσε, όπως δεν ενημέρωσε και τους ‘Ελληνες βουλευτές, όταν έφτασαν εκεί, να τους πει αυτή είναι η κατάσταση, φύγετε και βρείτε άλλο τρόπο. Εμείς και η διεθνής Ελεύθερη Γάζα δεχθήκαμε να πάνε οι άνθρωποι αυτοί ως ιδιώτες, να ταλαιπωρηθούν, να ανοιχτούν στη θάλασσα και να επιβιβαστούν στα πλοία εκτός χωρικών υδάτων Κύπρου, ώστε να καθησυχάσουμε τους φόβους της Λευκωσίας. Κύριε Κωνσταντακόπουλε, είχαμε τριάντα βουλευτές και ευρωβουλευτές που μπορούσαν να πάνε στην Αντάλεια κι αυτό θα ήταν το χαστούκι για την Κύπρο. Τους είπαμε και ήρθαν στην Κύπρο. Τριάντα βουλευτές και ευρωβουλευτές από την Ευρώπη, ευαίσθητοι στο παλαιστινιακό, ευαίσθητοι στα ζητήματα κατοχής. Η Κύπρος σκότωσε τους φυσικούς της συμμάχους, αυτούς που θα της συμπαραστέκονταν τα επόμενα χρόνια σε όλα τα φόρουμ. Δεν ήταν τυχαίοι άνθρωποι, κι αυτοί μεταφέρουν τώρα την τραγική εμπειρία να πηγαίνουν από χωρίου εις χωρίον, από λιμανάκι σε λιμανάκι καταδιωκόμενοι από τις κυπριακές αρχές και να τους απαγορεύουν να μπουν σε ένα φουσκωτό και να βγούνε στη θάλασσα, δικαίωμα που έχει οποιοσδήποτε επισκέπτης ευρωπαϊκής χώρας. Λες και η Κύπρος δεν είναι ευρωπαϊκή χώρα, αλλά δικτατορία, μπανανία. Δεν θα μπορούσα να φανταστώ πιο μυωπική και πιο μειοδοτική διαχείριση της κρίσης. Τριάντα ώρες περιμέναμε στα ανοιχτά, ο βουλευτής Κουράκης τους έλεγε έστω να μπούνε σε μια βάρκα να δηλώσουν ότι πάνε Καστελόριζο, ότι πάνε για ψάρεμα. Οι Τούρκοι έδειξαν αξιοπρέπεια και πολιτική ευφυία, και δεν έστειλαν το τουρκικό πλοίο στην Αμμόχωστο να παραλάβει όσους είχαν πάει εκεί σε αναζήτηση μέσου. Και από κει έφυγαν με το Τσάλεντζερ, που είχε προηγουμένως ζητήσει να βγει στη Λεμεσσό, γιατί το είχε σαμποτάρει η Μοσάντ και έβαζε νερά και οι κυπριακές αρχές τους απάντησαν ελάτε, αλλά δεν θα φύγετε. Είναι απάντηση αυτή σε πλοίο που κινδυνεύει; Προσπαθούμε τώρα να μην πάνε την Κύπρο στα δικαστήρια για άνρηση συνδρομής σε πλοίο που βρίσκεται σε κίνδυνο! Γι’ αυτό σας είπα: η Κύπρος έβαλε τα χέρια της και έβγαλε τα μάτια της!
μέρος της συνέντευξης δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Επίκαιρα, 17.06.2010
konatantakopoulos.blogspot.com
Οι Ισραηλινοί στρατιώτες ήξεραν ποιος ήταν, Τον ξεχώρισαν και έπεσαν κατά δεκάδες απάνω του. «Τόσο ξύλο και μόνο δύο παίδια μου έσπασαν», λέει τώρα γελώντας και πονώντας ο αιγυπτιώτης Καθηγητής και παράδειγμα οικουμενικού ‘Ελληνα που τείνει προς εξαφάνιση, ο Βαγγέλης Πίεσης, εκ των εμψυχωτών της διεθνούς κίνησης για μια ελεύθερη Γάζα. ‘Αλλωστε τον είχαν προειδοποιήσει από την Αθήνα, με απειλητικά τηλεφωνήματα και σπάζοντας το αυτοκίνητό του. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Βαγγέλης Πισσίας εξηγεί γιατί η αποστολή στη Γάζα και αποκαλύπτει όλο το παρασκήνιο των συνεννοήσεων με την κυπριακή κυβέρνηση και το τουρκικό ΙΗΗ.
Να σημειώσουμε ότι σοβαρά ερωτηματικά θέτει η συμπεριφορά του Προέδρου Χριστόφια και του Υπουργού Εξωτερικών Κυπριανού. Γιατί δεν περιορίστηκαν στο να μην εμπλέξουν την Κύπρο στην αποστολή, αλλά γιατί έκαναν μεγάλη εξυπηρέτηση στο Ισραήλ, θέτοντας σε κίνδυνο την αποστολή, με το να παγιδεύσουν στην Κύπρο τριάντα Ευρωπαίους βουλευτές, ευρωβουλευτές και διεθνείς δημοσιογράφους. Οι Κύπριοι, που σχεδόν μη αγωνιζόμενοι για την υπόθεσή τους, έχουν την απαίτηση να ενδιαφέρεται όλος ο κόσμος για αυτή, προκάλεσαν διεθνώς αλγεινή εντύπωση για την ιδιοτέλεια της στάσης τους και για το ότι δείχνουν να περιφρονούν τις αρχές που διαρκώς επικαλούνται, εντύπωση που πιθανότατα θα πληρώσουν ακριβά στο άμεσο μέλλον.
Ερ. Ακόμη και σήμερα επικρατεί μια ασάφεια ως προς τον αριθμό και την εθνικότητα των θυμάτων. Υπάρχουν άλλες εθνότητες πλην των Τούρκων;
Απ. Δεν είμαι βέβαιος, δεν έχουμε βέβαια στοιχεία. Πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον ένας Ινδονήσιος, ίσως και περισσότεροι μεταξύ των νεκρών. Στο Μαρμαρά δεν ήταν μόνο Τούρκοι. ’Ηταν πολλές εθνότητες, μεταξύ των οποίων δύο ‘Ελληνες, ο εκπρόσωπός μας και ο Χατζηστεφάνου του Σκάι. Εννοώ το ραδιόφωνο. Οι ελληνικές τηλεοράσεις δεν θέλησαν να έρθουν. Είχαμε τηλεοράσεις από όλο τον κόσμο πλην Ελλάδος! Και εκ των υστέρων όμως, διαπιστώσαμε ότι οι τηλεοράσεις θέλουν να μας περιορίσουν να πούμε τι έγινε, το δράμα, δεν θέλουν να πούμε γιατί κάνουμε αυτό που κάνουμε, να εκφέρουμε τον πολιτικό λόγο που εξηγεί την πράξη μας.
Ερώτ. Τι σας οδήγησε στην καμπάνια για τη Γάζα;
Απάντ. Η Γάζα δεν είναι η Γάζα. Μάλλον δεν είναι μόνο η Γάζα. Η Γάζα συμπυκνώνει το ανθρώπινο δράμα. Είναι η κατοχή, η προσπάθεια να χάσει ένας λαός την ταυτότητά του, να αλλοτριωθεί. Η Γάζα δείχνει πως ο ισχυρός μπορεί να καταπατά το δίκαιο.
Ερώτ. Θα σας πουν ότι στη Γάζα κυβερνά η «τρομοκρατική» Χαμάς, που θέλει την καταστροφή του Ισραήλ.
Απάντ. Η Χαμάς είναι μικρό σε μέγεθος, μεγάλο σε σημασία πολιτικό υποκείμενο, λόγω της ισχυρής επιρροής της που την κέρδισε, είτε το θέλουμε, είτε όχι, με την προσπάθεια που έκανε στην κατεχόμενη Παλαιστίνη. Εκμεταλλεύτηκε τα κενά ιδεολογίας, πολιτικής, αξιοπιστίας, έντιμης διοίκησης άλλων που προηγήθηκαν. Κατάφερε με πιο χρηστή διοίκηση, πιο αλληλέγγυα διαχείριση και πιο σταθερή πολιτική προάσπισης της παλαιστινιακής υπόθεσης να κερδίσει την εμπιστοσύνη των Παλαιστινίων και τις εκλογές. Και σημειώνω ότι οι Παλαιστίνιοι είναι οι λιγότερο θρησκευόμενοι στον αραβοϊσλαμικό κόσμο. Τώρα η σχέση της Χαμάς με την τρομοκρατία είναι όση και η σχέση όλων των απελευθερωτικών κινημάτων. Τρομοκράτες είπανε τους Ιρλανδούς, τον Μαντέλα, τον Αραφάτ. Και τον Κολοκοτρώνη ακόμα. Εγώ θα χαρακτήριζα τη Χαμάς κίνημα του μετριοπαθούς πολιτικού Ισλάμ. ‘Όταν βέβαια είσαι σε κατοχή, όταν ο αντίπαλος ασκεί καθημερινά άμετρη βία, είναι φυσικό ακόμα και Βουδιστές να ξεσηκώνονται και να παίρνουν τα όπλα.
Ερ. Κύριε Πισσία ήταν ένα ελληνικό καίκι που έσπασε το 2008, για πρώτη φορά μετά από 25 χρόνια, τον αποκλεισμό της Γάζας. Πως σας υποδέχθηκαν;
Απ. Δεν μπορώ να το περιγράψω, να βρω τα λόγια που χρειάζομαι. ‘Ητανε σαν να τους είχαμε δώσει τη ζωή. Παραμιλούσαν, έκλαιγαν, γελούσαν, παραληρούσαν. Μετέδωσαν και σε μας τα αισθήματά τους. Η μέρα αυτή, η μέρα της συνάντησης με τους Παλαιστίνιους της Γάζας έγινε η μέρα της πιο μεγάλης χαράς, τραγικής χαράς στη ζωή μας.
Ερ. Πως επηρέασαν αυτά τα γεγονότα την εικόνα της Ελλάδας στην περιοχή;
Απ. Τα τελευταία χρόνια η εικόνα των Παλαιστινίων για την Ελλάδα άλλαξε, αισθάνονται ότι αργά αλλά σταθερά τους αφήνουμε, κλεινόμαστε στον εαυτό μας και το ευρωπαϊκό μας καβούκι, ξεχνάμε τους παληούς φίλους, αποσυνδεόμαστε από την πολύ μεγάλη μεσογειακή, μεσανατολική, αραβική, ανατολική ενδοχώρα μας. Η ιστορική Ελλάδα, έννοια και πραγματικότητα, έχει πελώρια ενδοχώρα. Το ξέρουν όσοι ταξιδεύουν ανατολικά, μέχρι και την Κίνα το νοιώθουν κι ακόμα πιο πέρα, στη Λατινική Αμερική, όσοι φεύγουν από την ευρωπαϊκή δύση.
Ερ. Τα λεφτά και η δύναμη όμως; Είναι μαζεμένα στην Ευρώπη, την Βόρειο Αμερική, το Ισραήλ…
Απ. Δεν βλέπω σπουδαίες επιτυχίες αυτού του κόσμου
της ισχύος και του χρήματος, ούτε όσων θέλησαν να μας εντάξουν εκεί πέρα. Μάλλον είναι κόσμος σε κρίση και παρακμή. Εμείς όμως, οι άνθρωποι του πλανήτη, θέλουμε να ζήσουμε κι αλλοιώς, σαν άνθρωποι δηλαδή, πέρα από χρήμα και εξουσία, να ζήσουμε καλά με την ψυχή μας, τις ιδέες μας, τα πιστεύω μας…
Ερ. Η Ελλάδα έχει μια τεράστια πολιτιστική «ήπια ισχύ», είναι η χώρα που γέννησε τη δημοκρατία και την ελευθερία…
Απ. Αυτή εκτιμούν. Οι άνθρωποι σκέφτονται, επικοινωνούν, συμπεριφέρονται σε δύο επίπεδα: στο επίπεδο της πολιτικής/οικονομικής ισχύος, σε αυτό του πολιτισμού, των σχέσεων, της γλώσσας, της τέχνης, της επιστήμης, της φιλοσοφίας, του αγγίγματος, του βλέμματος. Εκεί είναι που οι άνθρωποι θα παραμείνουν άνθρωποι ή θα χαθούν.
Ερ. Είχατε κάποιες προσωπικές απειλές πριν λίγο καιρό…
Απ. Η αποστολή μας πέρασε από σαράντα κύματα, μεγάλες δυσκολίες και εμπόδια. Το πολιτικό περιβάλλον δεν ήταν ευνοϊκό. Δεν ζητάμε κρατική εύνοια. Εμείς, σαν άνθρωποι που δημιουργούμε μια κίνηση, ένα κίνημα, παίρνουμε μια πρωτοβουλία, όλο κι όλο που ζητάμε είναι να μη μας εμποδίζουν. Το πλοίο «Σοφία» που βαφτίσαμε «Ελεύθερη Μεσόγειος», από τη στιγμή που πέρασε στα χέρια μας, πέρασε τις αυστηρότερες και τακτικότερες επιθεωρήσεις στην ελληνική ιστορία, γιατί βάφαμε τα κρεβάτια στις καμπίνες, γιατί χρησιμοποιούσαμε οξυγονοκόλληση να βάλουμε μια μάπα στο κατάστρωμα. Για αυτά ήρθε πέντε φορές το Λιμεναρχείο, ζήτησε σταμάτημα εργασιών, παύση απόπλου, καλούσαν διαρκώς τον πλοίαρχο. Βέβαια συναντήσαμε και πολύ σπουδαίους ανθρώπους που μας βοήθησαν. Δεν θα τους κατονομάσω γιατί δεν ξέρω αν το επιθυμούν. Η εντύπωσή μας ήταν πάντως ότι τα εμπόδια δεν τα έθετε το τοπικό Λιμεναρχείο.
Ερ. Η κυβέρνηση ήταν;
Απ. Κάποιοι με πολιτική ισχύ που χρησιμοποιούσαν τους κρατικούς μηχανισμούς έδιναν εντολές.
Ερ. Μα τι λέτε; Είναι δυνατόν να υπάρχει ισραηλινή διείσδυση στο ελληνικό κράτος; Να συμβαίνουν τέτοια πράγματα στη χώρα μας;
Απ. (γέλια). Εγώ θάλεγα ότι υπάρχει ισραηλινή επιρροή. Που τη νοιώθουμε και τώρα. Γίνεται προσπάθεια να παραμείνουμε για την ελληνική κοινή γνώμη συμπαθείς αγωνιστές καλών προθέσεων, ίσως και ολίγον αφελείς, ή παραπλανημένοι, ή με κάποια ερωτηματικά, που κάναμε ένα εγχείρημα, αλλά δεν έχουμε πολιτικό λόγο, σχέδιο, σκέψη.
Ερ. Εμείς, θα πουν, είμαστε δυτική χώρα. Τι δουλειά έχουμε με τους Μουσουλμάνους, τους ισλαμιστές, όλους αυτούς τους περίεργους;
Απ. Το συμφέρον μας είναι να μελετάμε τη γεωγραφία και γεωοικονομία της περιοχής μας. Η Ελλάδα είναι χώρα ευρωπαϊκή, αλλά και χώρα βαλκανική, μεσογειακή, μεσανατολική, χώρα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, με δυνατότητες που της δίνει η ιστορία, η πολιτιστική της παράδοση, που της επιτρέπει να απλώνεται πολύ περισσότερο και από τη γεωγραφική ενότητα που περιέγραψα. Οι παραδόσεις του ελληνικού λαού του επιτρέπουν να επικοινωνεί με άλλες παραδόσεις, έχουμε θρησκεία πιο ανεκτική απέναντι στις άλλες. Από τον Οδυσσέα ταξιδεύουμε, μαθαίνουμε, επικοινωνούμε. Η Μεσόγειος, θάλασσα μεγάλης αλληλεπίδρασης λαών και πολιτισμών, μας έδωσε τη δυνατότητα συνύπαρξης, ανάμειξης, χωνέματος. Η Ελλάδα είναι χώρα με πολύ μεγάλες δυνατότητες αλλά πολύ αδύναμη πολιτική ηγεσία, που κινείται στα πλαίσια των πλουσίων και ισχυρών, σκέφτεται οικονομίστικα. Μόνο με όλες τις διαστάσεις της η Ελλάδα θα πάρει τη θέση που της αξίζει.
Ερ. Δεν φοβάστε; Δεν σας πέρασε από το μυαλό ότι μπορεί να μη γυρίσετε ζωντανός από τις αποστολές σας;
Απ. Ο φόβος είναι ανθρώπινος. ‘Ολοι οι άνθρωποι μπορεί να φοβηθούν, λιγότερο ή περισσότερο. ‘Όμως, οι περισσότεροι φόβοι εκδηλώνονται πριν ξεκινήσεις κάτι. Από τη στιγμή που ξεκινήσεις, αν τάχεις βάλει κάτω και τάχεις σκεφτεί, αν ξέρεις ποιός είσαι, τι θέλεις και που πας, στο δρόμο σου τον φόβο δεν θα τον συναντήσεις.
Κι αν τον συναντήσεις, θα τα κουβεντιάσεις μαζί του και θα του πεις να περιμένει. Θα προχωρήσεις.
Ερ. Η τουρκική οργάνωση ΙΗΗ κατηγορήθηκε ότι σχετίζεται με το βαθύ κράτος, τον βαθύ ισλαμισμό κλπ.
Απ. Το ΙΗΗ είναι μη κυβερνητική οργάνωση. Γνωρίζουμε ότι, παγκοσμίως, οι ΜΚΟ δεν είναι και τόσο ΜΚΟ, ότι όσες είναι ανθρωπιστικές δεν περιορίζονται μόνο στον ανθρωπισμό. Το ΙΗΗ δεν συνιστά εξαίρεση. ‘Εχει σπουδαία φιλανθρωπική δράση όχι μόνο στον μουσουλμανικό κόσμο αλλά και αλλού, όπως στην Αϊτή, όπου είχε πολύ έντονη παρουσία, πολύ σημαντικότερη της ελληνικής. Το Ισλάμ ευνοεί τέτοιες οργανώσεις. Η Χαμάς κέρδισε την επιρροή στη Γάζα με τη δουλειά στα στρατόπεδα και τους καταυλισμούς.
Ερ. Υποκαθιστούν το κράτος πρόνοιας που δεν έχουν…
Απ. Ακριβώς. Κατά τα άλλα το ΙΗΗ είναι μια ΜΚΟ, ο κορμός της οποίας ανήκει στο μετριοπαθές πολιτικό Ισλάμ.
Ερ. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι το ισλαμικό ισοδύναμο της Αλληλεγγύης, της ΜΚΟ της Εκκλησίας της Ελλάδας;
Απ. Ναι. Αλλά βέβαια το ΙΗΗ σχετίζεται με την ισχυρότερη τάση του ΑΚΡ. Αλλά συνάντησαν κι αυτοί δυσκολίες από τη γραφειοκρατία.
Ερ. Ο Ερντογάν στήριξε την αποστολή
Απ. Ως ένα σημείο. Περιμέναμε 10 βουλευτές με τα καράβια και δεν ήλθαν.
---------------------------------------------------------------------------
Ερ. Ο Ερντογάν ακυρώνει τη συμμετοχή βουλευτών, ορισμένες πληροφορίες, αν αληθεύουν, φέρουν την ελληνική κυβέρνηση να γνωρίζει αρκετά νωρίτερα τι θα γίνει, μήπως η ισραηλινή επίθεση με τους νεκρούς δεν ήταν ατύχημα, αλλά ήταν επιδίωξη; Στο κάτω-κάτω, το ισραηλινό ναυτικό θα μπορούσε να μπει μπροστά στα πλοία. Γιατί έπρεπε να τα καταλάβει;
Απάντ. Προφανώς. Δεν είμαστε πολεμικός στόλος και δεν είχαμε όπλα. Η κρίση που προκάλεσε το Ισραήλ δεν είναι προς ώφελός του. Αλλά στην πολιτική δεν παίρνονται πάντα οι πιο ορθολογικές αποφάσεις. Είμαστε 300 μέτρα από το Μαρμαρά όταν του επιτέθηκαν. Σκεπτόμενος το θέαμα των ελικοπτέρων και των ανδρών που κατέβαιναν, νομίζω ότι το Ισραήλ θέλησε να δώσει ένα μάθημα στον Ερντογάν, ένα ταπεινωτικό για την Τουρκία θέαμα. Εμείς περιμέναμε ότι θα επιτεθούν πρώτα στα φορτηγά που μετέφεραν τη βοήθεια. Θα μπορούσαν να τα καταλάβουν σε δέκα λεπτά, ακυρώνοντας την αποστολή. Το πρόβλημα ήταν επίσης το δικό μας πλοίο. Το είχαμε περιβάλει με ένα συρματόπλεγμα, απλώσαμε συρματόπλεγμα πάνω στα αμπάρια για να εμποδίσουμε και είχαμε σχεδιάσει και τρόπους ήπιας, άοπλης αντίστασης με πολύ ήπια μέσα. Δεν θα μπορούσαν να πάρουν το πλοίο για πολλές μέρες. Πήραν το πλοίο γιατί απείλησαν χρήση όπλων, έχοντας ήδη στρέψει τα πυροβόλα των τορπιλακάτων επάνω μας και όταν είχαμε μείνει πια το μοναδικό πλοίο που δεν είχε καταληφθεί και έχοντας τεθεί σε επικοινωνιακό αποκλεισμό, που μας εμπόδιζε να στείλουμε εικόνα. Γι’ αυτό και προτιμήσαμε να μην επιχειρήσουμε να τους αποτρέψουμε. Αλλά και μόνο με αυτά πούχαμε βάλει ΄χρειάστηκαν μισή ώρα να ανέβουν, έπεφταν ο ένας πάνω στον άλλο, έπεφταν στη θάλασσα, ξαναπροσπαθούσαν.
---------------------------------------------------------------------
Ερ. Λένε ότι σας «καπέλωσαν» οι Τούρκοι με το μέγεθος της αποστολής, ότι άρχισε ως ελληνική και έγινε τουρκική πρωτοβουλία
Απ. Δεν είναι αληθές. Στη Μέση Ανατολή γνωρίζουν τι συμβαίνει. Εμείς πιστεύουμε ότι με αυτό που κάναμε τιμήσαμε τη χώρα μας, βγάλαμε από πάνω μας τη ρετσινιά που θα μπορούσε να μας αποδοθεί, ιδίως μετά την κυπριακή στάση, ότι εξαγοράστηκαν οι ‘Ελληνες ή εξαναγκάστηκαν σε υποταγή στο Ισραήλ. Ο αραβομουσουλμανικός κόσμος γνωρίζει ότι υπήρξαν ‘Ελληνες δίπλα στους Τούρκους, που έκαναν αυτό που μπορούσαν να κάνουν ξεπερνώντας τους εαυτούς τους. Ξέρουν ότι δεν είχαμε στήριξη από πουθενά, ότι κάναμε ότι κάναμε με τη βοήθεια που μας έδωσε ο ελληνικός λαός. Πρέπει να πω ότι οι Τούρκοι συμπλέοντες μας αντιμετώπισαν ισότιμα. Το σχέδιο της αποστολής το εισηγηθήκαμε εμείς και το αποδέχθηκαν αμέσως όλοι. Οι Τούρκοι αναγνώρισαν ότι το ελληνικό τμήμα συμπύκνωνε την πείρα όλων. Είναι φυσικό όμως όταν έχεις 16 νεκρούς να σου αποδώσουν φόρο τιμής. Τον ίδιο φόρο τιμής τους αποδίδουμε κι εμείς, νάμαστε εξηγημένοι.
Συνεργαστήκαμε με τους Τούρκους, όπως και με τους Ισραηλινούς, τους Εβραίους, τους Αμερικανούς και άλλους από χώρες για τις οποίες δεν τρέφουμε αναγκαστικά συμπάθεια. Οι λαοί είναι λαοί, οι εξουσίες εξουσίες. Είναι τιμή μας που συναντηθήκαμε με τους Τούρκους για να σπάσουμε τον αποκλεισμό της Γάζας. Δεν κάναμε εμείς κοινά γυμνάσια με τους Ισραηλινούς, δεν στείλαμε ανθρώπους στο Αφγανιστάν, τη Σομαλία, την Κορέα, δεν βάλαμε τη χώρα να συνεργάζεται με τους δυνάστες του πλανήτη. Αυτοί που τα κάνουν αυτά έχουν ευθύνες και πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί. Καταλαβαίνουμε την ανάγκη υποχωρήσεων, ελιγμών, συμβιβασμών. ‘Όχι όμως και να κατηγορούμε όσους επιλέγουν τον αγώνα.
Ερ. Οι Κύπριοι σας κατηγορούν ότι δεν σεβαστήκατε την απόφασή τους, ότι μια ομάδα ακτιβιστών πέρασε στα κατεχόμενα, ότι δεν κάνετε αγώνα κατά της τουρκικής κατοχής κλπ.
Απ. Η Κύπρος θάπρεπε να μας ευγνωμονεί κι αυτοί που λένε όσα αναφέρατε να ντρέπονται. Γιατί η Κύπρος έβαλε τα χέρια της και έβγαλε τα μάτια της. Πήγαμε στην Κύπρο 15 μέρες πριν, το κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο ύπαρξης κρυφής τουρκικής ατζέντας, ότι θα επιχειρούσαν ελλιμενισμό στα κατεχόμενα. Τους είπαμε ότι θα θέταμε το ζήτημα στην επόμενη συνεδρίαση του κινήματος και ότι αν οι Τούρκοι έκαναν παρασπονδία και ελλιμενίζονταν στα κατεχόμενα, θα τους καταγγέλλαμε και θα καλούσαμε και τους υπόλοιπους πέντε πυλώνες της Ελεύθερης Γάζας (που αποτελείται, εκτός από την ελληνική και την τουρκική, από πέντε ακόμα κινήσεις) να αποχωρήσουν. Το θέμα αυτό το λύσαμε σε δύο μέρες και πήραμε και τη διαβεβαίωση των πέντε άλλων πυλώνων ότι μας υποστηρίζουν 100%. Ζητήσαμε να αλλάξουν οι ελλιμενισμοί, ζητήσαμε να μην μπει καν το τουρκικό πλοίο στην περιοχή Κύπρου και να μην πάει στην Μερσίνα, να μείνει στην Αντάλεια, για να μην επικαλεσθούν βλάβη, παρόλο που δεν μας είχαν δώσει κανένα δικαίωμα. Δέχθηκαν όλα όσα ζητήσαμε. Ικανοποιήσαμε όλες τις ανησυχίες, ακόμα και τις πιο τραβηγμένες των αδελφών Κυπρίων.
Το σχέδιό μας προέβλεπε όλοι οι διεθνείς θεσμικοί και τα κύρια διεθνή μέσα ενημέρωσης να έρθουν στην Κύπρο και να επιβιβαστούν από κει. Οι άνθρωποι αυτοί έφτασαν όλοι στην Κύπρο και παγιδεύτηκαν. Γιατί η κυπριακή κυβέρνηση δεν τους ενημέρωσε, όπως δεν ενημέρωσε και τους ‘Ελληνες βουλευτές, όταν έφτασαν εκεί, να τους πει αυτή είναι η κατάσταση, φύγετε και βρείτε άλλο τρόπο. Εμείς και η διεθνής Ελεύθερη Γάζα δεχθήκαμε να πάνε οι άνθρωποι αυτοί ως ιδιώτες, να ταλαιπωρηθούν, να ανοιχτούν στη θάλασσα και να επιβιβαστούν στα πλοία εκτός χωρικών υδάτων Κύπρου, ώστε να καθησυχάσουμε τους φόβους της Λευκωσίας. Κύριε Κωνσταντακόπουλε, είχαμε τριάντα βουλευτές και ευρωβουλευτές που μπορούσαν να πάνε στην Αντάλεια κι αυτό θα ήταν το χαστούκι για την Κύπρο. Τους είπαμε και ήρθαν στην Κύπρο. Τριάντα βουλευτές και ευρωβουλευτές από την Ευρώπη, ευαίσθητοι στο παλαιστινιακό, ευαίσθητοι στα ζητήματα κατοχής. Η Κύπρος σκότωσε τους φυσικούς της συμμάχους, αυτούς που θα της συμπαραστέκονταν τα επόμενα χρόνια σε όλα τα φόρουμ. Δεν ήταν τυχαίοι άνθρωποι, κι αυτοί μεταφέρουν τώρα την τραγική εμπειρία να πηγαίνουν από χωρίου εις χωρίον, από λιμανάκι σε λιμανάκι καταδιωκόμενοι από τις κυπριακές αρχές και να τους απαγορεύουν να μπουν σε ένα φουσκωτό και να βγούνε στη θάλασσα, δικαίωμα που έχει οποιοσδήποτε επισκέπτης ευρωπαϊκής χώρας. Λες και η Κύπρος δεν είναι ευρωπαϊκή χώρα, αλλά δικτατορία, μπανανία. Δεν θα μπορούσα να φανταστώ πιο μυωπική και πιο μειοδοτική διαχείριση της κρίσης. Τριάντα ώρες περιμέναμε στα ανοιχτά, ο βουλευτής Κουράκης τους έλεγε έστω να μπούνε σε μια βάρκα να δηλώσουν ότι πάνε Καστελόριζο, ότι πάνε για ψάρεμα. Οι Τούρκοι έδειξαν αξιοπρέπεια και πολιτική ευφυία, και δεν έστειλαν το τουρκικό πλοίο στην Αμμόχωστο να παραλάβει όσους είχαν πάει εκεί σε αναζήτηση μέσου. Και από κει έφυγαν με το Τσάλεντζερ, που είχε προηγουμένως ζητήσει να βγει στη Λεμεσσό, γιατί το είχε σαμποτάρει η Μοσάντ και έβαζε νερά και οι κυπριακές αρχές τους απάντησαν ελάτε, αλλά δεν θα φύγετε. Είναι απάντηση αυτή σε πλοίο που κινδυνεύει; Προσπαθούμε τώρα να μην πάνε την Κύπρο στα δικαστήρια για άνρηση συνδρομής σε πλοίο που βρίσκεται σε κίνδυνο! Γι’ αυτό σας είπα: η Κύπρος έβαλε τα χέρια της και έβγαλε τα μάτια της!
μέρος της συνέντευξης δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Επίκαιρα, 17.06.2010
konatantakopoulos.blogspot.com
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)